001. శ్రీదేవీ
అర్థం: సర్వమంగళస్వరూపిణి, సౌభాగ్యానికి అధిష్ఠాన దేవత
👉 శుభం, శోభ, శ్రీ అన్నింటికీ మూలమైన అమ్మ.
001.శా
శ్రీదేవీసహ దీప్తి సఖ్యతగనున్ శ్రీతృప్తి సౌభాగ్య దా
శ్రీదేవీ నిధి విశ్వ మార్గముగనున్ శ్రీ శక్తి శోభాకృతిన్
శ్రీదేవీ శుభ మూలమైనసహనమ్ శ్రీమంత్రి తీరేయగున్
శ్రీదేవీ మది సర్వ మంగళముగన్ శ్రీ సృష్టి కార్యార్థి గన్
— వరుస భావం
శ్రీదేవి దీప్తి, సఖ్యతలతో కూడి భక్తుని హృదయంలో తృప్తి, సౌభాగ్యాలను ప్రసాదిస్తుంది. ఆమె నిధిస్వరూపిణిగా సమస్త విశ్వానికి మార్గదర్శకమైన శ్రీశక్తిగా, శోభతో కూడిన ఆకృతిగా ప్రకాశిస్తుంది. శుభానికి మూలమైన సహనాన్ని అందించి, అంతరంగంలో మంత్రంలా పనిచేసే శక్తిగా నిలుస్తుంది. అటువంటి శ్రీదేవి మనస్సును సర్వమంగళమయంగా చేసి, సృష్టి కార్యాలన్నిటికీ అర్థాన్ని ప్రసాదించే ఆదిశక్తిగా విరాజిల్లుతుంది.
👉
002. పద్మా
అర్థం: కమలంలో నివసించువది
👉 అపవిత్రతలోనూ అంటుకోని పవిత్ర తత్త్వం.
పద్యం
పద్మా నివాస విధి వాంఛ ఫలంబుగన్
పద్మాసనాస్థితిగసర్వ పదంబు గానున్
పద్మా శుభ శోభనమార్గ ప్రమాణమేనున్
పద్మా ప్రసిద్ధిగ సహా నుపయోగ మేనున్
వరుస భావం
పద్మా అయిన అమ్మ, జీవుని వాంఛలకు విధిబద్ధమైన ఫలాన్ని ప్రసాదించేది. ఆమె పద్మాసనస్థితిగా సమస్త పదార్థాలలో ఆధారంగా నిలిచి, ప్రతి స్థితికీ కేంద్రబిందువుగా ఉంటుంది. శుభం, శోభ కలిసిన మార్గాన్ని ప్రమాణంగా చూపిస్తూ జీవనానికి దిశను నిర్ధారిస్తుంది. అటువంటి పద్మాస్వరూపిణి లోకంలో ప్రసిద్ధిగా, ఉపయోగకరమైన ఫలస్వరూపంగా భక్తుల జీవితంలో వికసిస్తుంది.
****
003. కమలా
అర్థం: కమలస్వరూపిణి, సౌందర్య–సౌమ్యతల సమ్మేళనం
👉 కాంతి, లావణ్యం, కృప ఒకటైన రూపం.
పద్యం
కమలా యపరంజిత దేహమణీ
విమలా చరితాభవభాగ్య మణీ
మమతామనసాసమపద్మ మణీ
సమయానికితృప్తిభవాధరిణీ
— వరుస భావం
కమలా అయిన అమ్మ అపరంజితమైన దేహకాంతితో ప్రకాశించే మణిస్వరూపిణి. ఆమె చరిత్ర నిర్మలమైనదై, జీవుని భాగ్యాన్ని వికసింపజేసే శుద్ధశక్తిగా నిలుస్తుంది. మమకారంతో నిండిన మనస్సును సమపద్మంలా సమతుల్యంలో ఉంచి, కాలానుగుణంగా తృప్తిని ప్రసాదించి భవబంధాలను ధరించి క్రమబద్ధం చేస్తుంది.
*****
004. లోకమాతా
అర్థం: సమస్త లోకాలకు తల్లి
👉 భక్తుడు–అభక్తుడు అనే భేదం లేని మాతృకరుణ.
పద్యం.
లోకమాతావిలోలమ్బగా వాసవీ
శ్రీకరామ్భోజ శ్రీరంగ శ్రీరత్నణీ
శ్రీ కళా సేవసద్విత్వ మున్ శ్రీస్థితీ
స్త్రీకధాశ్రీమతీస్త్రీస్థితీ శ్రీ నిధీ
— వరుస భావం
లోకమాత అయిన అమ్మ సమస్త లోకాలకు ఆధారంగా, విలోలంబగా అన్ని స్థితులను ధరిస్తూ నిలుస్తుంది. వాసవీ స్వరూపిణిగా దేవతలకూ శ్రీకారిణిగా ఉండి, కమలస్వరూపమైన శ్రీరంగంలో రత్నంలా ప్రకాశిస్తుంది. కళ, సేవ, సద్గుణాల సమన్వయంగా శ్రీస్థితిని నిలిపి, స్త్రీత్వ మహిమను శక్తిగా ప్రతిష్ఠిస్తుంది. అటువంటి లోకమాతా సమస్త కథలకు మూలమైన శ్రీమతిగా, నిత్యనిధిగా జగత్తును పోషిస్తుంది.
👉 ***
005. హరిప్రియా
అర్థం: శ్రీమహావిష్ణువుకు అత్యంత ప్రియమైనది
పద్యం
హరిప్రియా సదా ప్రవాహ రంజణీ సుమంబుగన్
దరీ నిజంబుగన్ ప్రభోద మాధురీ సుఖంబుగన్
ధరాతలంబునేస్తమైధరిత్రిగా నిదాణంబున్
విరక్తిశక్తియుక్తిగా విశాలభక్తిగా ముక్తిగన్
— వరుస భావం
హరిప్రియా అయిన అమ్మ నిత్యప్రవాహంలా భక్తుని హృదయాన్ని రంజింపజేసే మాధుర్యస్వరూపిణి. ఆమె బోధ సత్యంతో నిండినదై, అంతరంగాన్ని సుఖప్రకాశంగా మారుస్తుంది. భూమిపై ధరణిగా నిలిచి, జీవనానికి ఆధారమై వ్యవస్థను కాపాడుతుంది. విరక్తి శక్తితో కూడిన విశాలభక్తిని పెంపొందించి, చివరికి ముక్తిని ప్రసాదించే పరమగమ్యంగా నిలుస్తుంది.
👉 ఇక్కడ హరిప్రియా అంటే
విష్ణువుకు ప్రియమైనది మాత్రమే కాదు,
భక్తుని ముక్తిమార్గానికి ప్రియమైన శక్తి.
🌸
6. ఓం శ్రీరంజన్యై నమఃఅర్థం:శ్రీని (సంపద, శుభం, శ్రేయస్సు) ఆనందింపజేయు తల్లి.భక్తుల హృదయాలను సంతోషంతో నింపే లక్ష్మీదేవి.
శ్రీ రంజిన్యభవామృతంబుకళగన్ శ్రీ లక్ష్మి సంతోష మున్
ధీరంసఖ్యత లక్ష్యమూల్యము గనున్ ధ్యేయంబు నిత్యంబుగన్
వైరంబున్ కథ లీలమార్గముగనున్ వైపర్య సౌకర్యమున్
ప్రారంబున్ మదిదీక్షతీరుగకథల్ ప్రావీణ్యతా భాగ్యంబు గన్
తాత్విక ప్రవాహం. —
అమ్మ స్వయంగా ఆనందస్వరూపిణిగా, ఆనందాన్ని ప్రసాదించేవారిగా దర్శింపజేస్తుంది.
—లక్ష్మీ తత్త్వం కేవలం భోగం కాదు, జీవన లక్ష్యంగా మారాలి అన్న సందేశం స్పష్ట —విరోధాలే కూడా లీలగా మారే స్థితి – ఇది భక్తి పరిపక్వతకు సంకేతం.
ప్రావీణ్యతా భాగ్యంబు —సంపద అనేది కేవలం ధనం కాదు;బుద్ధి, దీక్ష, నైపుణ్యం అన్నీ కలసిన భాగ్యం అని ముద్ర వేస్తుంది.
****
[9/2 7:11 AM] Mallapragada Sridevi: 7. ఓం శ్రీకర్యై నమః
అర్థం:
శుభకార్యాలను కలిగించునది.
మంగళం, ఐశ్వర్యం, కార్యసిద్ధి ప్రసాదించే అమ్మ.
శ్రీకర్యై భవభంజనాభరితమున్ శ్రీధైర్య విశ్వాసమున్
శ్రీ కర్యై వరదేహదాహముగనున్ శ్రీలక్ష్య సర్వంబుగన్
శ్రీ కర్యై నవవైభవంబు గతిగన్ శ్రీయుక్తి సౌలభ్యమున్
శ్రీ కర్యై తరుణంబుభాగ్యతగనున్ శ్రీ లక్ష్య వైనంబుగన్
వరుస భావం:
అమ్మ శ్రీకర్యై —
భవబంధాలను భంజించు శక్తితో నిండి,
మనసుకు ధైర్యం, జీవితానికి విశ్వాసం ప్రసాదించునది.
ఆమె కృపవల్ల శరీర–మనో బాధలు శమించి,
లక్ష్యము స్పష్టమై, కార్యమంతయూ శుభఫలమునకు దారితీయును.
నూతన వైభవములు జీవనంలో ప్రవేశించి,
బుద్ధికి యుక్తి, కార్యాలకు సౌలభ్యం కలుగజేసి,
సమయానుకూలంగా భాగ్యాన్ని అనుగ్రహించును.
ఈ విధంగా శ్రీకర్యై
ప్రయత్నానికి సిద్ధి, సంకల్పానికి ఫలం,
జీవితానికి మంగళం, ఐశ్వర్యం ప్రసాదించు
సర్వశుభకార్యాధిష్ఠాత్రి గా విరాజిల్లును.
[9/2 7:24 AM] Mallapragada Sridevi: 8. ఓం శ్రీవల్ల్యై నమః
అర్థం:
శ్రీ (లక్ష్మి) స్వరూపమైన వల్లి;
శ్రీమన్నారాయణునికి ప్రియమైన దివ్య భార్య.
శ్రీ వల్యై సమతృప్తిగాంచగలగన్ శ్రీ విద్య శ్రీతృప్తిగన్
శ్రీ వాక్కుల్ శుభశోభశోధనగనున్ శ్రీ దివ్య కాంతుల్ సుధీ
శ్రీ విధ్యా పరకారణంబగుటయున్ శ్రీ వైపరీత్యా మదీ
శ్రీ విశ్వాస గుణాన్వితాలయలుగన్ శ్రీ కార్య భక్తీయగున్
శ్రీవల్లి అనగా శ్రీ స్వరూపమే. ఆమె సన్నిధిలో నిలిచినవాడికి మనసు సమతృప్తిని పొందుతుంది. ఆమె ఆశ్రయముతో శ్రీ విద్య పవిత్రమై వికసిస్తుంది. ఆమె కటాక్షంతో వాక్కులు శుభశోభలతో ప్రకాశిస్తాయి; దివ్య కాంతి, సుధీగుణము మనసును వెలిగిస్తాయి. నిజమైన విద్యకు ఆమె పరమ కారణమై, మనసులోని విపరీత భావాలను శమింపజేస్తుంది. విశ్వాసం, సద్గుణాలు ఆమె ఆలయమై నిలిచి, ఆ విశ్వాసమే కార్యసిద్ధికి దారి చూపే భక్తిగా మారుతుంది.
*****
[9/2 7:34 AM] Mallapragada Sridevi: 9. ఓం శ్రీధర్యై నమః
అర్థం:
శ్రీని ధరించినవది;
సర్వలోకాలకు సంపదను ఆధారంగా నిలబెట్టే శక్తి.
శ్రీధర్యై సుఖవాంఛలైసవరణన్ శ్రీ యాత్మ తప్పేమిటన్
యోధాయోగజయంబువిలువల్ యోగ్యంబు వైనంబుగన్
ప్రాధాన్యంబుగనౌనుసర్వకళగన్ ప్రావీణ్య లక్ష్యంబుగన్
శ్రీధాత్రీ వినయంబుమార్గము గనున్ శ్రీ కార్య బంధంబుగన్
“ఓం శ్రీధర్యై నమః” నామానికి మీ పద్యానికి వరుస భావం ఇలా—
శ్రీధర్యై అనగా శ్రీని తనలో ధరించిన దేవీ. ఆమె సన్నిధిలో సుఖవాంఛలు శుద్ధమవుతాయి; స్వార్థభావాలు తొలగి ఆత్మలోని తప్పులు తరుగుతాయి. యోధుడి ధైర్యంలా, యోగి యొక్క సాధనలాగా, జయం విలువైనదిగా మారి జీవితం యోగ్యమైన మార్గంలో నడుస్తుంది. ఆమె కటాక్షంతో సర్వకళలలో ప్రాధాన్యం లభించి, ప్రావీణ్యం లక్ష్యసిద్ధిగా మారుతుంది. అటువంటి శ్రీధాత్రి వినయమే మార్గముగా చూపించి, చేసిన ప్రతి కార్యాన్ని ధర్మబద్ధమైన బంధంగా, ఫలప్రదమైన భక్తిగా నిలబెట్టుతుంది.
సారంగా—
[9/2 7:44 AM] Mallapragada Sridevi: 10. ఓం శ్రీకాంతాయై నమః
అర్థం:
శ్రీకాంతుని (విష్ణువు) హృదయప్రేయసి;
సౌందర్యం, కాంతి, అనుగ్రహానికి మూలమైన అమ్మ.
శ్రీకాంతాభవచిత్తహృద్యవరమున్ శ్రీ గాంతి సౌందర్యమున్
శ్రీ కావ్యా లయసౌఖ్య భాగ్యతగనున్ శ్రీ మూల్య శ్రీశక్తిగన్
శ్రీ కారుణ్యత భావలక్ష్యముగనున్ శ్రీ తత్వ భాగ్యంబుగన్
🙏
“ఓం శ్రీకాంతాయై నమః” నామానికి మీ పద్యానికి వరుస భావం ఇలా—
శ్రీకాంతాయై అనగా శ్రీకాంతుడైన విష్ణువుకు హృదయప్రేయసి అయిన అమ్మ. ఆమె సన్నిధిలో మనసు హృద్యంగా మారి, వరప్రదమైన శాంతిని అనుభవిస్తుంది. ఆమె నుంచే కాంతి, సౌందర్యం ఉద్భవించి జీవనాన్ని రమ్యంగా చేస్తాయి. కావ్యములో లయలా, జీవితంలో సౌఖ్య–భాగ్యాలను సమన్వయంగా ప్రసాదిస్తూ, విలువలకే అసలైన శక్తిగా నిలుస్తుంది. కారుణ్యమే ఆమె స్వభావలక్ష్యంగా ఉండి, తత్త్వజ్ఞానంతో భాగ్యాన్ని పరిపుష్టం చేస్తుంది. అటువంటి అమ్మ అనుగ్రహంతో కైంకార్యాలపట్ల జయవాంఛ, ధైర్యబలం పెరిగి, ఆ భక్తి చివరికి కైవల్యాన్ని ప్రసాదించే శ్రీశక్తిగా పరిణమిస్తుంది.
సారాంశంగా—
శ్రీకాంతాయై భక్తుని జీవితంలో సౌందర్యం–కాంతి–కారుణ్యం–భక్తి–కైవల్యం అన్నిటికీ మూలమైన పరమాత్మిక శక్తి.
*****
[09/02, 8:56 pm] Mallapragada Sridevi: 11. ఓం లోకమాత్రే నమః
సర్వలోకాలకు తల్లిగా నిలిచినవారు.
లోకమాత్రే ప్రలోభంబు సర్వంబుగన్
సేకరింపున్ సుస్నేహంబుగానున్ సుధీ
నేక మయ్యేనణేకంబుధ్యానంబుగన్
చాకచక్యoబుగానున్ మహా దీప్తిగన్
వరుస భావం:
సర్వలోకాలకు తల్లిగా ఉన్న అమ్మ,
ఈ జగత్తంతటినీ తన మమకారంతో ఆకర్షించి,
ప్రతి జీవిని స్నేహబంధంతో సమీకరిస్తుంది.
ఒక్కటిగా ఉన్న పరమసత్యం,
అనేకరూపాలుగా ధ్యానమునందు దర్శనమిస్తుంది.
ఆ అనేకత్వాన్ని సమన్వయపరచి,
అద్భుతమైన చాకచక్యంతో
మహా దీప్తిగా జగత్తును ప్రకాశింపజేస్తుంది.
ఇక్కడ
లోకమాత్రే → సర్వజగన్మాత
ప్రలోభంబు → మాయ కాదు, మమకారం, ఆకర్షణ
ఏకం–అనేకం → అద్వైత తత్త్వ ప్రతిబింబం
మహా దీప్తి → చైతన్య ప్రకాశం
అమ్మ తత్త్వం… మాతృత్వం, అద్వైతం, కరుణ—మూడూ ఒక్క
[09/02, 8:56 pm] Mallapragada Sridevi: 12. ఓం పద్మప్రియాయై నమఃi
పద్మమును (కమలం) ప్రీతిగా పొందినవారు.
త భ జ జ గ గ.. 10.
పద్మప్రియాస్వతయెపాధ్య ప్రధాన మేనున్
పద్మ ప్రభావమగుటేసుధ పాశమేనున్
పద్మప్రియాస్వతనుపాధ్యపు పాధ్యపాఠ్యమ్
పద్మకళాన్వితసువిద్యపదా సుమమ్మున్
వర్షభావం
పద్మాన్ని ప్రీతిగా భావించే అమ్మ—పవిత్రతకు, సౌందర్యానికి పరాకాష్ఠ.
ఆమె స్వరూపమే కమలప్రభ; అదే సుధాపాశంలా భక్తుని హృదయాన్ని మృదువుగా బంధించును.
ఉపాధ్యత్వమై ఉపదేశమై, పాఠ్యమై పాఠమై—విద్య అంతా ఆమె నుంచే ప్రసరిస్తుంది.
పద్మకళలతో అలంకృతమైన సువిద్యను వరంగా ప్రసాదించి,
భక్తుని చిత్తాన్ని సుమంలా వికసింపజేసే కరుణామయి తల్లి.
ఇలా భావం గట్టిగా నిలుస్తుంది.
ఇంకా ఛందస్సు–పదబంధం
****
[09/02, 8:56 pm] Mallapragada Sridevi: 13. ఓం పద్మహస్తాయై నమః
చేతిలో కమలాన్ని ధరించినవారు
పద్మహస్తా ప్రభావంబుగానున్ స్థితిన్
పద్మ విశ్వాస భాగ్యంబు తీరేయగున్
పద్మ లక్ష్యా ప్రధాన్యంబుగానున్ విధిన్
పద్మ సిద్ధీశుభంబున్ సుగమ్యమ్ నిధీ
వర్షభావం:
చేతిలో కమలాన్ని ధరించిన అమ్మ—శుభసంకల్పానికి, సౌమ్యతకు ప్రతీక.
ఆమె ప్రభావమే స్థితిగా నిలిచి, విశ్వాసం–భాగ్యాలను పరిపక్వతకు చేర్చును.
లక్ష్యానికి దారి చూపు మార్గదర్శినిగా, విధిని సక్రమంగా నడిపించేది ఆమెనే.
పద్మసిద్ధితో శుభఫలాలను సులభంగా అందించి,
భక్తునికి నిధిలాంటి సంపదను, సుగమమైన జీవనయానాన్ని ప్రసాదించే తల్లి.
*****
[09/02, 8:56 pm] Mallapragada Sridevi: 14. ఓం పద్మాక్ష్యై నమః
కమలసదృశ నేత్రాలు గలవారు.
పద్మాక్ష్యై చూపులగు తీరు ప్రధాన మేనున్
పద్మావతీకళలుతోను ప్రభావమేనున్
పద్మాశుభాశుభ ఫలంబు ప్రకాశ మేనున్
పద్మాక్ష్య నేత్రములతీరు బలంబు గానున్
వరుస భావం:
పద్మాక్ష్యై అనగా —
కమలంలాంటి నేత్రాలున్న అమ్మ.
ఆ చూపు కేవలం సౌందర్యానికే కాదు;
ఆమె చూపు స్వభావమే ప్రధాన శక్తి.
ఆ చూపులో
పద్మావతి లక్షణాలైన
కరుణ, ఐశ్వర్యం, మంగళత్వం
సహజంగా వికసిస్తాయి.
ఆ చూపు పడినచోట
శుభ–అశుభాల భేదం స్పష్టమవుతుంది;
అవిద్య తొలగి, ఫలితాలు ప్రకాశిస్తాయి.
అందుకే —
పద్మాక్ష్యై యొక్క నేత్రాలు
కేవలం చూడవు,
జీవితాన్ని దిశానిర్దేశం చేసే బలంగా మారుతాయి.
****
[09/02, 8:56 pm] Mallapragada Sridevi: 15. ఓం పద్మసుందర్యై నమః
కమలంలా సౌందర్యమూర్తియైనవారు
పద్మావతి కళలుగా ప్రభవంబు సౌకర్యమున్
పద్మ సంభవాసృష్టిగా శుభంబుమది దృష్టిగన్
పద్మ సంకల్ప విశ్వాస విన్యాస సద్భావ తీరుణ్
పద్మసుందర్యై సఖ్యతా అపరంజితా భవాని
వరుస భావ0
→ అమ్మ లక్ష్మీ తత్త్వంగా సౌకర్యం, ఐశ్వర్యం, సౌందర్యంగా అవతరించడం.
→ ఆ సౌందర్యమే సృష్టికి మూలమై, జగత్తునంతటినీ శుభంగా దర్శించే దివ్య దృష్టిగా మారడం.
→ సంకల్పం శుద్ధంగా మొదలై, విశ్వాసంగా నిలిచి, క్రమబద్ధమైన జీవన విన్యాసంగా వ్యక్తమై, చివరికి సద్భావంగా పరిపక్వమవడం.
→ ఈ సమస్త ప్రక్రియల తుదిస్వరూపమే
సౌందర్యంతో కూడిన అజేయ శక్తిగా అమ్మ అవతరించడం.
*****
[10/02, 7:44 am] Mallapragada Sridevi: 16. ఓం పద్మోద్భవాయై నమః
కమలమునుంచి అవతరించినవారు.
పద్మోద్భవాసహమదీయ పదంబుగానున్
సద్భావ వాంఛగసుఖాలు సమoబుగానున్
విశ్వాత్మ దేహమున విద్య వినమ్రతేనున్
విశ్వాక్షి గానిధి మయంబు విధంబు గానున్
వరుస భావం (భావార్థ సారాంశం):
కమలమునుంచి అవతరించిన ఆ పరాశక్తి,
పద్మోద్భవ స్వరూపముతో భక్తుల పాదములను ఆశ్రయంగా స్వీకరించి,
సద్భావములైన కోరికలకు సుఖసమృద్ధిని ప్రసాదించుచు,
విశ్వమంతటా ఆత్మరూపంగా వ్యాపించి,
విద్యతో వినయాన్ని అలంకరించి,
సర్వదృష్టి కలిగిన విశ్వాక్షిగా,
నిధివలె అపార కృపతో జగత్తును నడిపించుచున్నది.
👉 భావక్రమం ఇలా సాగుతుంది:
ఉద్భవం (పద్మం) → ఆశ్రయం (పదం) → అనుగ్రహం (సద్భావ సుఖం) → వ్యాప్తి (విశ్వాత్మ) → లక్షణం (విద్య–వినయం) → ఫలితం (విశ్వక్షేమం)
****
[10/02, 7:44 am] Mallapragada Sridevi: 17. ఓం పద్మముఖ్యై నమః
కమలసమాన ముఖకాంతి కలవారు.
పద్మముఖ్యకాంతిగా పదాంభవాంబు శక్తిగన్
పద్మలోక ధర్మమై భవాoమృతంబు యుక్తిగన్
పద్మ సంభవామదీ పరాత్పరాగుణంబుగన్
పద్మ మాయమర్మమేపదామృతంబు ముక్తిగన్
వరుస భావం (భావార్థ సారాంశం):
కమలసమానమైన ముఖకాంతి కలిగిన ఆ పద్మముఖి,
పాదకమలాల నుంచే శక్తిగా ప్రవహించుచు,
పద్మలోక ధర్మస్వరూపిణిగా
భవబంధమును చెరిపి అమృతత్వాన్ని యుక్తిగా అనుగ్రహించుచున్నది.
ఆమె పద్మసంభవమైన పరాత్పర గుణములతో
సృష్టి–స్థితి–లయాలకు ఆధారమై నిలిచి,
పద్మమాయ అనే సూక్ష్మ రహస్యాన్ని బోధించుచు,
భక్తులకు పాదామృత రూపమైన ముక్తిని ప్రసాదించుచున్నది.
👉 భావక్రమం స్పష్టంగా ఇలా సాగుతుంది:
ముఖకాంతి (సౌందర్యం) → పాదశక్తి (ఆధారం) → ధర్మం–అమృతం (రక్షణ) → పరాత్పర గుణం (తత్త్వం) → మాయమర్మం (రహస్యం) → ముక్తి (ఫలితం)
*****
[10/02, 7:44 am] Mallapragada Sridevi: 18. ఓం పద్మనాభప్రియాయై నమః
పద్మనాభునికి ప్రియమైనవారు.
పద్మనాభప్రియా పద్మకైవల్యతా
విశ్వశక్తి ప్రియా విశ్వ వాంఛప్రియా
జన్మ యుక్తిప్రియా జ్ఞాన కర్మప్రియా
జ్ఞాన లోకప్రియా జ్ఞానగమ్య ప్రియా
వరుస భావం (భావార్థ సారాంశం):
పద్మనాభునికి ప్రియమైన ఆ లక్ష్మీదేవి,
కైవల్యాన్ని ప్రసాదించు పద్మస్వరూపిణిగా నిలిచియుండి,
విశ్వశక్తిగా సమస్త జగత్తు కోరికలకు ప్రియమైనదై,
జీవుల జన్మయుక్తిని సార్థకం చేయు మార్గాన్ని చూపుచున్నది.
ఆమె జ్ఞానానికి ప్రియమైనది, కర్మానికి ప్రియమైనది,
జ్ఞాన–కర్మ సమన్వయమున జీవులను నడిపించుచు,
జ్ఞానలోకమునకు అధిష్ఠాత్రిగా,
జ్ఞానమార్గమున మాత్రమే చేరదగిన పరమగమ్యంగా ప్రకాశించుచున్నది.
👉 భావప్రవాహం ఇలా క్రమబద్ధంగా సాగుతుంది:
పద్మనాభ సంబంధం → కైవల్యం → విశ్వవాంఛ పరిపూరణ → జన్మార్థ సార్థక్యం → జ్ఞాన–కర్మ సమన్వయం → జ్ఞానలోక ప్రాప్తి
****
[10/02, 7:44 am] Mallapragada Sridevi: 19. ఓం రమాయై నమః
ఆనంద స్వరూపిణి.
రమాయై సుఖంబై రసంబై ఋణంబై
ప్రమాణం ప్రధానం ప్రభోదం ప్రభావ్యం
ప్రకీర్తిం ప్రలక్ష్యం ప్రవీరం ప్రలోభం
సుభాగం సభోదం సుభావం సలక్ష్మీ
వరుస భావం (భావార్థ సారాంశం):
ఆనందస్వరూపిణియైన రమాదేవి,
సుఖంగా, రసంగా జీవనమంతా వ్యాపించి,
జీవుల ఋణబంధాలను తీర్చు కరుణామూర్తిగా నిలిచియుండి,
సర్వ ప్రమాణాలకు ఆధారమై,
ప్రధాన తత్త్వంగా,
ప్రబోధాన్ని కలిగించు ప్రభావశక్తిగా ప్రకాశించుచున్నది.
ఆమె కీర్తిగా వ్యాపించి,
లక్ష్యంగా దర్శనమిచ్చి,
వీరత్వానికి ప్రేరణగా,
లోభమునకూ శుభదిశ చూపు నియంత్రకురాలిగా నిలిచి,
సుభాగ్యాన్ని ప్రసాదించు సభోద స్వరూపిణిగా,
శుద్ధమైన సుభావంతో,
లక్ష్మీతత్త్వమంతటినీ తనలో నిలుపుకొని
జగత్తును ఆనందమార్గంలో నడిపించుచున్నది.
👉 భావక్రమం ఇలా సుస్పష్టంగా సాగుతుంది:
ఆనందం (రమా) → సుఖ–రసం (అనుభవం) → ఋణవిమోచనం (కరుణ) → ప్రమాణ–ప్రధాన తత్త్వం (ఆధారం) → ప్రబోధం (జ్ఞానం) → కీర్తి–లక్ష్యం (మార్గం) → సుభాగ్యం–లక్ష్మీ (ఫలితం)
ఈ నామం ద్వారా
లక్ష్మీ = ఆనందం మాత్రమే కాదు, జీవన శాసనం కూడా అన్న భావం అద్భుతంగా వ్యక్తమైంది.
****
[10/02, 7:44 am] Mallapragada Sridevi: 20. ఓం పద్మమాలాధరాయై నమః
కమలమాలలను ధరించినవారు.
పద్మమూలాధరా పద్మ శక్తీధరా
విశ్వమోక్ష ధరా విశ్వ సత్యా ధరా
బ్రహ్మతత్వా ధరా బ్రహ్మ నిష్టా ధరా
సర్వ దీప్తీ ధరా సర్వ ముక్తీ ధరా
వరుస భావం (భావార్థ సారాంశం):
కమలమాలలను ధరించిన ఆ పద్మమాలాధరా,
పద్మమూలమైన సృష్టిశక్తిని తనలో ధరించి,
పద్మశక్తి స్వరూపిణిగా జగత్తుని నిలబెట్టుచున్నది.
ఆమె విశ్వమంతటికి మోక్షాన్ని ధరించిన తల్లి,
విశ్వసత్యాన్ని తన హృదయంలో మోసుకొనిన ధర్మమూర్తి.
ఆమె బ్రహ్మతత్త్వాన్ని ధరించి,
బ్రహ్మనిష్ఠగా స్థిరమైన చైతన్యరూపిణిగా ప్రకాశించుచు,
సర్వదీప్తులను వెలిగించు మహాజ్యోతిగా,
సర్వజీవులకు ముక్తిని ప్రసాదించు పరమకరుణామయిగా నిలిచియున్నది.
👉 భావప్రవాహ క్రమం ఇలా సాగుతుంది:
పద్మమూలం (ఆధారం) → శక్తి (సృష్టి) → సత్యం (ధర్మం) → మోక్షం (లక్ష్యం) → బ్రహ్మతత్త్వం (తత్త్వస్థితి) → దీప్తి (ప్రకాశం) → ముక్తి (ఫలితం)
*****
21. ఓం దేవ్యై నమః
దివ్యశక్తి స్వరూపిణి.
మ. కో.
దేవ్యైవిజ్ఞత ధన్యతాభవ దీక్షతత్త్వము తీరుగన్
దేవ్యై నిర్మల సఖ్యతాభవ దీన తత్పరి సేవగన్
దేవ్యై విశ్వమనస్సుగాభవ దీప్తిగా యగు మూలమున్
దేవ్యై ధర్మము సర్వనేస్తాము దివ్య తేజము కాలమున్
వరుస భావం:
దేవీ స్వరూపమే విజ్ఞానమై, ధన్యతగా, దీక్షాతత్త్వంగా పరిపూర్ణమై ప్రకాశిస్తుంది.
ఆమె నిర్మలమైన సఖ్యతగా, దీనుల పట్ల తత్పర సేవగా కరుణను అవలంబిస్తుంది.
సమస్త విశ్వమనస్సుకు మూలదీప్తిగా నిలిచి, చైతన్యప్రకాశానికి ఆధారమవుతుంది.
అదే దేవీ కాలప్రవాహంలో ధర్మాన్ని సర్వత్ర వ్యాపింపజేసే దివ్యతేజస్వరూపమై ఉంటుంది.
22. ఓం పద్మిన్యై నమః
పద్మసౌందర్య గుణసంపన్నురాలు.
పద్మిన్యైనిర్మల మనస్సు పదంబు గానున్
పద్మిన్యై విశ్వము యనంత ఫలంబు గానున్
పద్మిన్యై గమ్యమగు శాంతి ప్రభావమేనున్
పద్మిన్యై కాంతులగు తత్వ వినో దమేనున్
వరుస భావం:
పద్మినిగా అమ్మ నిర్మలమైన మనస్సుకు ప్రతిరూపం —
ఆ పవిత్ర చిత్తమే భక్తుని హృదయంలో స్థిరపదంగా నిలుస్తుంది.
ఆ నిర్మలత్వమే విశ్వమంతటా విస్తరించి
అనంతమైన ఫలాలను ప్రసాదించే శక్తిగా మారుతుంది.
ఆ ఫలసిద్ధికి దారి చూపేది అమ్మే —
ఆమెయే గమ్యమై, గమనం ముగిసే శాంతిస్వరూపం.
అటువంటి శాంతి నుంచే
కాంతి, తత్వం, వినోదం ఒకే అనుభూతిగా వికసించి
జీవనాన్ని రమ్యమైన తత్త్వయాత్రగా మార్చుతుంది.
****
23. ఓం పద్మగంధిన్యై నమః
కమలసువాసన గలవారు.
పద్మగంధిన్యై హృదయ వాసిన్యే స్థిరనివాసి
లోక రక్షిని సత్యమనసు నిత్య సమర్ధని
అనంత ఫల శాంతిగమ్యమౌను తాత్వనందిని
జయ విజయ కళలు తీరు భవామృత వాణి
వరుస భావం:
పద్మగంధినిగా అమ్మ హృదయమునే తన నివాసంగా చేసుకొని
భక్తుని అంతరంగంలో స్థిరంగా వెలుగొందుతుంది.
ఆ హృదయవాసమే లోకమంతటికి వ్యాపించి
ఆమెను లోకరక్షకిగా, సత్యమనస్సు కల నిత్య సమర్థ శక్తిగా నిలబెడుతుంది.
ఆ సమర్థత ఫలితంగా
అమ్మ అనుగ్రహం అనంత ఫలాలను ప్రసాదించి, శాంతియే గమ్యమయ్యే తాత్వానందాన్ని అనుభూతి పరచుతుంది.
ఆ ఆనందం నుంచే
జయ–విజయ కళలు, జీవన విజ్ఞానం, భవబంధనాన్ని కరిగించే అమృతవాణి ప్రవహిస్తుంది.
****
24. ఓం పుణ్యగంధాయై నమః
పుణ్యసుగంధంతో లోకాన్ని పవిత్రం చేసేవారు.
పుణ్యగoధాయపూర్వం సహాయంమదీ
పుణ్యతీర్ధాసపూజ్యంబుగానేస్తమున్
సూణ్యవిశ్వాసిసూత్రంబుశోభల్ సుధీ
గుణ్యమౌనంబుగుప్తంబుగానున్ నిధీ
వరుస భావం:
పుణ్యగంధాయైగా అమ్మ
మన ప్రతి కార్యానికి ఆదిలోనే సహాయక శక్తిగా,
అదృశ్యంగా తోడుగా నిలుస్తుంది.
ఆ సహాయం ఫలంగా
ఆమె సన్నిధి పుణ్యతీర్థాల వలె పవిత్రమై,
పూజ్యమై, భక్తుని హృదయంలో ఇష్టస్వరూపంగా నిలుస్తుంది.
అలాంటి పవిత్రత నుంచే
ఆమె శూన్యమై కనిపించే విశ్వానికీ ఒక విశ్వాససూత్రంగా,
సుధీజనులకు శోభనమైన తాత్త్విక బలంగా ప్రకాశిస్తుంది.
ఆ విశ్వాససూత్రం
బయటికి మాటలకందని గుప్తమైన మౌనగుణ్యంగా,
నిధివలె అంతరంగంలో నిలిచి
జీవనానికి లోతైన స్థిరత్వాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
*****
25. ఓం సుప్రసన్నాయై నమః
ఎల్లప్పుడూ ప్రసన్నవదనంతో ఉండేవారు.
మ. కో.
సుప్రసన్నత సుందరేశ్వరి సఖ్యతాభవ తీరుగన్
సుప్రభావము కాలనిర్ణయ సూత్రధారిగ మూలమున్
స్వప్రకాశిని విశ్వవాహిని వాణిలీలల విద్యగన్
సుప్రభాతము సర్వవేళల సూత్రమేయగు లక్ష్మిగన్
వరుస భావం:
సుప్రసన్నాయైగా అమ్మ
సౌందర్యంతో మాత్రమే కాదు, సఖ్యతాభవంతో భవబంధాలను సౌమ్యంగా తీర్చే ప్రసన్నశక్తిగా అవతరిస్తుంది.
ఆ ప్రసన్నత యాదృచ్ఛికం కాదు —
ఆమెయే కాలనిర్ణయానికి మూలమైన సుప్రభావ సూత్రధారి,
సృష్టి ప్రవాహాన్ని సమతుల్యంగా నడిపే ఆధారశక్తి.
ఆ మూలశక్తి స్వయంగా వెలిగే స్వప్రకాశిని,
విశ్వాన్ని వాహనంగా ధరించి
వాణిలీలలుగా, విద్యా ప్రవాహంగా చైతన్యాన్ని పంచుతుంది.
అందుకే అమ్మ
ప్రతి ఉదయమే కాదు —
సర్వవేళలకూ సుప్రభాతమై,
జీవనమంతటికీ వర్తించే శాశ్వత సూత్రమై లక్ష్మిగా నిలుస్తుంది.
****
[12/02, 6:26 am] Mallapragada Sridevi: 26. ఓం ప్రసాదాభిముఖ్యై నమః
భక్తులపై కృప చూపేందుకు సన్నద్ధురాలు.
ప్రసాదాభిముఖ్యై ప్రదీప్తీ ప్రభావం
ప్రసారోగ్య దీక్షా ప్రకోపా ప్రసూనా
విశాలాక్ష్మి తేజా వినోదత్వ వాణి
ప్రసన్నా భవాణీ ప్రధానంబు గంగా
🔹 సమగ్ర భావం:
భక్తుని పట్ల ఎల్లప్పుడూ కృపాకటాక్షంతో సిద్ధంగా నిలిచే అమ్మవారు,
ఆరోగ్య-ఆనంద ప్రసాదాన్ని పంచే దయామూర్తి;
విశాల దృష్టి, జ్ఞానతేజస్సుతో లీలామయ వాణిగా వెలిగే పరాశక్తి;
ప్రసన్న భవాణిగా గంగాప్రవాహంలా శుద్ధి ప్రసాదించే జగద్జననీ.
****
[12/02, 6:26 am] Mallapragada Sridevi: 27. ఓం ప్రభాయై నమః
దివ్యకాంతి స్వరూపిణి.
ప్రభాయై శుభాంగీ ప్రమోదై సువిశ్వా
శుభోదా సుదీక్షా సుకన్యా సుచిత్రా
శుభావ్యా సులక్ష్యా సులక్ష్మీ సుమిత్రా
సుబంధాలు సుఖ్యా సుదుర్ఘస్వరార్ధా
🔹 సమగ్ర భావం:
దివ్యప్రభగా వెలిగే అమ్మవారు
శుభమయ అవయవాలతో విశ్వానందాన్ని ప్రసరింపజేసి,
శుభసంకల్పములు, ఐశ్వర్యములు, సత్సంబంధములు ప్రసాదించే పరాశక్తి.
ఆమె కాంతి కేవలం వెలుగు కాదు
జ్ఞానం, ఆనందం, ఐశ్వర్యం, సత్సంగం అన్నింటికీ మూలమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రభ.
[12/02, 6:26 am] Mallapragada Sridevi: 28. ఓం చంద్రవదనాయై నమః
చంద్రునిలాంటి ముఖసౌమ్యత గలవారు.
(భ జ స ణ గ గ.. 8. వనమయూరి)
చంద్ర వదనామతిజ సాగుణముగానున్
బిందుసుమయోగసఖిగమ్యపరమౌనున్
చందన సుదీర్ఘకళజాడ్యహర మేనున్
అందరివినోద పరమాధురిగనౌనున్
– సమగ్ర భావం:
చంద్రుని వంటి శాంతసౌమ్య వదనంతో, యోగులకు పరమమౌనరూపిణిగా అనుభవమయ్యే, చందనశీతల కృపతో అజ్ఞానాన్ని తొలగించే, సర్వలోకానందకర మాధుర్యమూర్తియైన దేవిని స్తుతించుచున్నారు.
****
[12/02, 6:26 am] Mallapragada Sridevi: 29. ఓం చంద్రాయై నమః
శీతల కాంతిని ప్రసరింపజేసేవారు.
శా.
చంద్రాయైహరదివ్యలక్ష్యముగనున్ చాతుర్య సంభావ్యతన్
చంద్రాయైకళలీల మాధురితగన్ సామాన్య హృద్యంబుగన్
చoద్రాయైమది లక్ష్మిభాగ్యతగనున్ శాంతంబు సఖ్యంబుగన్
చంద్రాయై జయవాంఛదేహము గనున్ సామర్థ్య వైనంబుగన్
– హరుని (శివుని) దివ్యలక్ష్యస్వరూపిణి; ఆయన మనోనేత్రంలో ప్రతిఫలించే చైతన్యకాంతి. “చాతుర్య సంభావ్యత” — సృష్టి–స్థితి–లయల నిర్వహణలో దక్షత.
– కళలలో లీలామాధుర్యమై, సర్వసామాన్యులకు కూడా హృద్యంగా అనుభవమయ్యేది. చంద్రకాంతి ఎవరినీ వేరుచేయదు; అలాగే ఆమె కృపా ప్రసరణ.
– మనస్సులో లక్ష్మీభాగ్యరూపిణిగా వెలిగి, శాంతి–సఖ్యతలను ప్రసాదించేది. చంద్రకాంతి మనసును ప్రశాంతపరచినట్లు ఆమె అనుగ్రహం చిత్తశుద్ధి కలిగిస్తుంది.
– జయవాంఛ (సత్కార్య విజయం) సాధించుటకు దేహ–మనో సామర్థ్యాన్ని ప్రసాదించేది. ఆమె కాంతి బలహీనతను కాదు, సమర్థతను పెంపొందిస్తుంది.
****
[12/02, 6:26 am] Mallapragada Sridevi: 30. ఓం చంద్రసహోదర్యై నమః
చంద్రుని వంటి శీతల స్వభావం గలవారు.
చంద్రసహోదర్యై విశ్వ వినయ విశ్వాసి విధి
వీక్షణ వినిమయగా వీనుల విందు పరమున్
శిక్షణ రక్షణ తీరు శీఘ్రపర సంతృప్తిగా
అక్షయ పదా భవము అశ్రీత లక్షము గానున్
భావవిశ్లేషణ
– విశ్వమంతటికీ వినయస్వరూపిణి; ఆమెపై విశ్వాసమే విధి (ధర్మమార్గం). చంద్రునిలా మృదుత్వం, సౌమ్యత.
– ఆమె కటాక్షమే పరస్పరానుభూతి (వినిమయం); ఆమె దర్శనం, నామస్మరణం భక్తులకు చెవుల విందు (వీనుల విందు). శ్రవణానందదాయక స్వరూపం.
– అవసరమైతే శిక్షణ (శాస్త్రోపదేశం), ఎల్లప్పుడూ రక్షణ; భక్తసంతృప్తి కలిగించడంలో శీఘ్రస్పందన. చంద్రశీతలతలోనూ ధర్మనిర్వహణలో కాఠిన్యం దాగి ఉంటుంది.
– ఆమె శరణు పొందినవారికి అక్షయపదం (మోక్షభవం); ఆశ్రితుల లక్ష్యమంతా ఆమె పాదారవిందమే.
[12/02, 7:58 am] Mallapragada Sridevi: 31. ఓం చతుర్భుజాయై నమః – భావ విశ్లేషణ
నామార్థం:
నాలుగు భుజములతో దివ్యకార్యాలను నిర్వహించువారు. ఈ నాలుగు భుజాలు కేవలం శారీరక లక్షణం మాత్రమే కాదు — శక్తి, జ్ఞానం, కృప, నియమం అనే చతుర్విధ శక్తుల సూచిక.
చెం.
వనిత చతుర్భుజాకదలికేను సునందసుధారిలీలగన్
ప్రణతి విధాన పాశముగుప్రాభవ హృద్యసమర్పణాయగున్
వినతిగ మస్తకంబున సువిద్యగపుస్తకలీల యజ్ఞమున్
అణుకువ యాశలన్నియు కళామయపుష్పసువాస సేవగన్
పద్య భావము
– చతుర్భుజాల కదలికలు సునందసుధారిలీలలవలె సౌమ్యముగా, ఆహ్లాదకరముగా ఉన్నాయి. భుజాలు శక్తికి సూచికలు అయినప్పటికీ, అవి కఠినత్వం కాదు — కరుణామయ చలనం.
– ఒక భుజంలో పాశము (బంధనము). అది భక్తులను ప్రేమబంధములో కట్టే సాధనం. భక్తుని ప్రణతి (నమస్కారం) ఆమెకు హృదయసమర్పణగా మారుతుంది.
– మరొక చేతిలో పుస్తకము — జ్ఞానప్రదాతగా ఆమె స్వరూపం. వినయంతో తలవంచిన వారికి సువిద్య యజ్ఞాన్ని అనుగ్రహిస్తుంది.
– మిగిలిన భుజాలు కళామయ పుష్పాల వలె — సేవ, దయ, అనుగ్రహాల సూచికలు. భక్తుని అణుకువ యాశలు సుగంధమై ఆమె సేవలో పరిపూర్ణమవుతాయి.
*****
[12/02, 7:58 am] Mallapragada Sridevi: 32. ఓం చక్రధారిణ్యై నమః
రక్షణశక్తిని ధరించినవారు.
చక్రధారిణ్య సాధ్యా సమాజంభవా
చక్ర దాహంబు మోహoబు చాతుర్య తా
చక్రహృద్యా సజాడ్యా జపా విజ్ఞతా
చక్ర మూల్యా విశాలాక్ష్మి సూత్రా ధరీ
🔹 పద్య భావ విపులీకరణ
– చక్రాన్ని (సుదర్శన శక్తిని) ధరించిన ఆమె సాధ్యస్వరూపిణి;
– సమాజరక్షణకై అవతరించువారు.
ఇక్కడ “చక్రం” కేవలం ఆయుధం కాదు — ధర్మచక్రం, కాలచక్రం, జ్ఞానచక్రం అన్న మూడు సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి.
– చక్రం అజ్ఞానమనే మోహాన్ని దహిస్తుంది;
– దివ్యచాతుర్యంతో దురితాన్ని ఛేదిస్తుంది.
ఇది అంతర్ముఖంగా చూసితే — జ్ఞానచక్రం మనసులోని మోహాంధకారాన్ని కాల్చివేయుట.
– చక్రస్వరూపిణి హృదయంలో స్థితించి జడత్వాన్ని తొలగిస్తుంది;
– జపమార్గంలో విజ్ఞతను ప్రసాదిస్తుంది.
“సజాడ్యా” అనే పదం ద్వారా జడత్వం తొలగింపు భావం బలపడింది.
– చక్రమనే మూల్యమైన రక్షణతత్త్వాన్ని ధరించిన విశాలాక్షి;
– సూత్రధారిలా జగత్తును నడిపించువారు.
ఇక్కడ “సూత్రధరీ” అన్నది మహత్తర భావం — విశ్వనాటకానికి ఆమెనే నేతృత్వం.
****
[12/02, 7:58 am] Mallapragada Sridevi: 33. ఓం పద్మిన్యై నమః
పద్మగుణసంపన్నురాలు.
పద్మిని విశ్వహృద్యమగు పాశము బంధము సర్వ వేళలన్
పద్మిని దృష్టిలో సమయ ప్రాభవ లక్ష్యము దివ్య కాంతిగన్
పద్మిని సేవలక్ష్యమగు పాలన సఖ్యత సంభ వంబుగన్
పద్మిని విద్యలీల మదిభావ ప్రధానము రక్షణేయగున్
– పద్మిని విశ్వహృదయాన్ని ఆకర్షించు మాధుర్యబంధము.
– ఇది మోహపాశం కాదు; ప్రేమపాశం.
కమలం ఎలా నీటిలో ఉన్నా తడవదు, అలాగే ఆమె బంధం అనురాగబంధం — ఆసక్తి కాదు, ఆత్మీయత.
– ఆమె దృష్టిలో సమయోచిత ప్రాభవం;
– దివ్యకాంతి లక్ష్యస్పష్టతను ప్రసాదిస్తుంది.
కమలం ఉదయసూర్యకాంతిలో వికసించునట్లే, ఆమె దృష్టి జీవనాన్ని వికాసింపజేస్తుంది.
– సేవే లక్ష్యమై పాలన సాగుతుంది;
– సఖ్యత ద్వారా సంభవించే శాంతి.
ఇది “శాసన” కాదు — “పాలన”. పద్మస్వభావం మృదుత్వం.
– విద్యలీలల ద్వారా మదిలో ప్రధానభావాన్ని స్థాపించి;
– రక్షణతత్త్వాన్ని అనుగ్రహిస్తుంది.
కమలం సరస్సులో ఉండి సరస్సుకే శోభనిచ్చునట్లు, ఆమె జ్ఞానం మనస్సుకు కాంతినిస్తుంది.
*****
[12/02, 7:58 am] Mallapragada Sridevi: 34. ఓం పద్మపత్రాక్ష్యై నమః
కమలదళాల్లాంటి నేత్రాలు గలవారు.
పద్మపత్రాక్ష్యై జూపుల్ సంతృప్తి దివ్యత్వ భావంబుగన్
పద్మపత్రాక్ష్యై విశ్వాస చిన్మాయా ధర్మా ధారిణీ
పద్మపత్రాక్ష్యై సన్మాన సద్భావ సంతోష ధారీ
పద్మపత్రాక్ష్యై ప్రాబల్య ప్రభావ ప్రతిభా లక్ష్మి
— ఆమె దృష్టి (జూపులు) భక్తునికి సంతృప్తి, దివ్యత్వానుభూతి కలిగించునని అర్థం.
“పద్మపత్ర” ఉపమానం కేవలం ఆకృతి కాదు, శాంతి–శీతలత్వ సూచకం కూడా
— ఆమె చూపు విశ్వాసాన్ని నింపుతుంది; చిన్మయ స్వరూపిణి; ధర్మానికి ఆధారం.
ఇక్కడ “ధర్మా ధర్మిణీ” అనేది తత్త్వపరంగా బలమైన ప్రయోగం.
— ఆమె దృష్టి గౌరవాన్ని, సత్సంకల్పాన్ని, సంతోషాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
“ధారీ” అనే పదం గుణాధారత్వాన్ని సూచిస్తోంది.
— ప్రభావం, ప్రతిభ, ఐశ్వర్యం — ఇవన్నీ ఆమె కటాక్షఫలితాలు.
ఇక్కడ “లక్ష్మి” అనగా కాంతి–ఐశ్వర్య–శోభల సమాహారం.
*****
[12/02, 7:58 am] Mallapragada Sridevi: 35. ఓం పద్మాసనస్థాయై నమః
పద్మాసనంపై ఆసీనులైనవారు.
నిత్య పద్మాసనస్థాయ నిర్మలంబి
సత్య పద్మాసన సకలం సాక్షి తీర్పు ముత్యకాంతి పద్మాసని ముఖ్య మోహ
ఆది స్థిర పద్మాసనస్థాయి లక్ష్మి
🔹 భావ విశ్లేషణ
— నిత్యంగా పద్మాసనంలో విరాజిల్లే నిర్మల స్వరూపిణి.
“నిత్య” + “నిర్మల” కలయిక ఆమె కాలాతీత పవిత్రత్వాన్ని తెలియజేస్తోంది
— సత్యాసనంలో కూర్చొని సకల జగత్తుకు సాక్షిగా తీర్పునిచ్చువారు.
ఇక్కడ “సాక్షి” భావం తత్త్వపరంగా చాలా గంభీరమైనది.
— ముత్యంలాంటి కాంతి; పద్మాసనంలోని ప్రధాన మాధుర్యం.
“ముఖ్య మోహ” అన్న పదబంధం — ఆమె మాధుర్యానికి లోకమంతా ఆకర్షితమవుతుందనే సూచన.
— ఆదికారణమైన, స్థిరమైన పద్మాసనాసీన లక్ష్మి.
ఇది ఆమెను ఆది శక్తిగా నిలబెడుతోంది.
*****
[17/02, 7:43 am] Mallapragada Sridevi: 46. ఓం సత్యాయై నమః
సత్యస్వరూపిణి.
సత్యాసన్నుతిగాసమర్ధతగనున్ సాధ్యంబు జ్ఞానంబుగన్
నిత్యావిశ్వపరాత్పరాలయలుగన్ నిర్వాహ ధర్మంబుగన్
సత్యాసత్య కళావినీలమగుటన్ సామర్ధ్య సంభావ్యమున్
ప్రేత్యేకంబగుసత్యమేపలుకుగన్ ప్రేమంబు జీవంబుగన్
🔹 పద్య సరళ భావం
– సత్యాన్ని స్తుతిస్తూ, దానిని ఆచరించే సామర్థ్యమే నిజమైన జ్ఞానం. సత్యం తెలిసినంత మాత్రాన కాదు; దానిని నిలబెట్టే శక్తి ఉన్నపుడే అది జ్ఞానం ఫలిస్తుంది.
– సత్యమే నిత్యము; అది విశ్వానికి మూలాధారం. పరబ్రహ్మస్వరూపిణిగా సత్యం అన్ని లోకాలకూ ఆధారమై, ధర్మాన్ని నడిపిస్తుంది.
– సత్యం మరియు అసత్యం మధ్య తేడాను గ్రహించగల వివేకశక్తి అవసరం. ఆ వివేచనమే మన జీవిత సాధనలో కీలకం.
– అంతిమంగా నిలిచేది సత్యమే. ఆ సత్యం ప్రేమరూపంగా వెలిగినపుడే జీవితం సార్థకం అవుతుంది. ప్రేమతో పలికే సత్యం జీవానికి ప్రాణం.
🔹
[17/02, 7:43 am] Mallapragada Sridevi: 48. ఓం సత్యనిలయాయై నమః
సత్యమే నివాసమైనవారు.
ఉ.
సత్యనివాసమైవిలువ సాగుణ తత్త్వము ధర్మమేయగున్
నిత్యవినమ్రతామలుపు నిర్ణయ లక్ష్యము కోర్కెతీరుగన్
మత్యము తీరుగాకడలిమాయల వెంటన కర్మభావమున్
ముత్యము మల్లెనిర్మలము సూన్యతభావము సర్వ సత్యమున్
పద్య భావ విశ్లేషణ
– సత్యమే ఆధారమైన గృహం; అక్కడి నుంచే ధర్మం ఉద్భవిస్తుంది.
సత్యం లేకుండా సాగుణ తత్త్వానికీ, ధర్మానికీ స్థిరత్వం లేదు.
– సత్యనిలయుడు వినమ్రతను అలవాటు చేసుకుంటాడు.
అతని నిర్ణయాలు ఆశల వల్ల కాదు — ఆత్మనిశ్చయంతో.
– జీవుడు మాయాసముద్రంలో తేలుతూ ఉండే మత్యంలా.
కర్మబంధం అతన్ని వెంటాడుతుంది.
– కానీ సత్యనిలయంలో ఉన్నవాడు ముత్యంలా నిర్మలుడు.
శూన్యతాభావం (అహంకార రాహిత్యం) ద్వారానే పరిపూర్ణ సత్యం అనుభూతమవుతుంది.
****
[17/02, 7:43 am] Mallapragada Sridevi: 47. ఓం సత్యసంధాయై నమః
సత్యానికి కట్టుబడి ఉన్నవారు.
సత్యసంధా విశాలత్వ సఖ్యంబుగన్
ముత్యమల్లేసముఖ్యంబుజీవంబుగన్
నిత్యమల్లేవినీలంబుసౌఖ్యంబుగన్
సత్యసంధాయిసాధ్యంబు గమ్యంబుగన్
పద్య విశ్లేషణ
– సత్యసంధత అనేది సంకుచితత్వం కాదు; అది విశాల హృదయత్వం.
సత్యం అనుసరించే వారు సమత్వమును, సఖ్యతను పొందుతారు.
– ముత్యం ఎలా పరిశుద్ధమో, అలానే సత్యవంతుని జీవితం మౌలికమైనది, విలువైనది.
– వినీల ఆకాశంలా నిర్మలమైన, నిత్యశాంతియుతమైన సౌఖ్యం సత్యసంధుడికి లభిస్తుంది.
– సత్యమే మార్గం, సత్యమే గమ్యం.
సత్యసంధతే జీవసాధన.
****
[17/02, 7:43 am] Mallapragada Sridevi: 50. ఓం సర్వేశ్వర్యై నమః
సర్వ సంపదలకు అధిపతిని
సర్వేశ్వర్యగుణాన్వితాభవముగాన్ సత్యార్ధ సమ్మోహమున్
సర్వేశ్వర్యసమర్ధతావిలువలే
సఖ్యంబు నిశ్చేష్టగన్
సర్వేశ్వర్య సహాయమూలముగను న్ శాంతంబు దేహంబుగన్
సర్వేశ్వర్యమహాచలంబుమదిగన్ సంతోష లక్ష్మీయగున్
🔹 పద్య భావ విశ్లేషణ
– సర్వేశ్వరి అనగా అన్ని ఐశ్వర్యాల గుణాలతో నిండి ఉన్నది. ఆమె తత్త్వాన్ని గ్రహించినవారికి సత్యార్థంపై ఆకర్షణ కలుగుతుంది; భౌతిక మోహం తగ్గుతుంది.
– నిజమైన ఐశ్వర్యం అనేది పరస్పర సఖ్యం, ధర్మవిలువలు. అవి స్థిరపడినప్పుడు అహంకార కదలికలు నిశ్చేష్టమవుతాయి.
సర్వేశ్వర్య సహాయమూలముగా
– సర్వేశ్వరి కృపే జీవనానికి ఆధారం. ఆ అనుగ్రహం వల్ల శాంతి దేహంలో, మనస్సులో స్థిరపడుతుంది.
– సర్వేశ్వరి అనుగ్రహం మహాచలంలా అచంచలమైనది. అట్టి స్థితిలోనే నిజమైన సంతోషలక్ష్మి ప్రత్యక్షమవుతుంది.
🔹
[17/02, 7:43 am] Mallapragada Sridevi: 49. ఓం సత్యప్రతిష్ఠాయై నమః
ధర్మసత్యాలకు ఆధారమైనవారు.
సత్యప్రతిష్టయె విశాల సమర్ధ తత్త్వం
ముత్యంబుతీరగు సుఖంబు మనంబు నిత్యం
మత్యంబు దేహము శుభంబు మమోఖ్య సత్యం
నిత్యంబు లక్ష్మిగ విధాన లీలలు గానున్
🔹 పద్య భావ విశ్లేషణ
– సత్యమే స్థిరమైన ఆధారం. అది విశాలమైనది, సమర్థమైనది, సర్వాన్ని నిలబెట్టే తత్త్వం. సత్యం లేకుంటే ధర్మం నిలబడదు.
– సత్యమనే ముత్యాన్ని అందుకున్న మనసుకు నిత్యసుఖం లభిస్తుంది. అది సముద్రంలో దొరికే అరుదైన ముత్యంలా విలువైనది.
– ఈ దేహం నశ్వరమైనది (మత్యం = చేప నీటిలో ఉండి క్షణికమై పోవడం వలె). కానీ దేహానికన్నా మిన్నైనది సత్యమే. అదే నిజమైన శుభం.
– లక్ష్మీదేవి నిత్యం సత్యంలోనే ప్రతిష్ఠితురాలు. ఆమె విధానాలు, లీలలు సత్యధర్మాల మీదే ఆధారపడి ఉంటాయి.
🔹
50. ఓం సర్వేశ్వర్యై నమః
సర్వ సంపదలకు అధిపతిని
సర్వేశ్వర్యగుణాన్వితాభవముగాన్ సత్యార్ధ సమ్మోహమున్
సర్వేశ్వర్యసమర్ధతావిలువలేసఖ్యంబు నిశ్చేష్టగన్
సర్వేశ్వర్య సహాయమూలముగను న్ శాంతంబు దేహంబుగన్
సర్వేశ్వర్యమహాచలంబుమదిగన్ సంతోష లక్ష్మీయగున్
🔹 పద్య భావ విశ్లేషణ
– సర్వేశ్వరి అనగా అన్ని ఐశ్వర్యాల గుణాలతో నిండి ఉన్నది. ఆమె తత్త్వాన్ని గ్రహించినవారికి సత్యార్థంపై ఆకర్షణ కలుగుతుంది; భౌతిక మోహం తగ్గుతుంది.
– నిజమైన ఐశ్వర్యం అనేది పరస్పర సఖ్యం, ధర్మవిలువలు. అవి స్థిరపడినప్పుడు అహంకార కదలికలు నిశ్చేష్టమవుతాయి.
సర్వేశ్వర్య సహాయమూలముగా
– సర్వేశ్వరి కృపే జీవనానికి ఆధారం. ఆ అనుగ్రహం వల్ల శాంతి దేహంలో, మనస్సులో స్థిరపడుతుంది.
– సర్వేశ్వరి అనుగ్రహం మహాచలంలా అచంచలమైనది. అట్టి స్థితిలోనే నిజమైన సంతోషలక్ష్మి ప్రత్యక్షమవుతుంది.
🔹
[18/02, 9:51 am] Mallapragada Sridevi: 51. ఓం సర్వమంగళాయై నమః
సర్వ మంగళకారిణి.
సర్వమంగళా దిశావిధాన మార్గమేయగున్
సర్వవిద్యలేమనోసుశాంతి సేవధర్మమున్
సర్వదేహమోహదాస
మౌనమదీ సత్యమున్
సర్వమాయమౌనకాల తృప్తిగాను నిత్యమున్
🌺 పద్య భావము
– ఆమె చిత్తశుద్ధి దిశను నిర్దేశిస్తుంది. జీవన ప్రయాణానికి సద్గమ్యాన్ని చూపే దివ్య మార్గదర్శిని.
– సర్వవిద్యల సారము “మనశ్శాంతి” అని బోధిస్తుంది. జ్ఞానం సేవలో వికసించినపుడే మంగళం సిద్ధిస్తుంది.
– దేహమోహానికి దాసుడైన మనసు మౌనసాధన ద్వారా సత్యాన్ని గ్రహిస్తుంది. మంగళం అనేది బాహ్యాభరణం కాదు—అంతర్మౌన ఫలితం.
– కాలమూ, మాయమూ, చంచలతలూ దాటి నిత్య తృప్తి పొందుటే సర్వమంగళ స్వరూపం.
*****
52. ఓం సర్వకామప్రదాయై నమః
భక్తుల కోరికలను తీర్చేవారు.
53. ఓం సర్వసౌభాగ్యదాయిన్యై నమః
సర్వ సౌభాగ్యాలను ప్రసాదించేవారు.
54. ఓం సర్వాపద్వినివారిణ్యై నమః
అన్ని అపదలను తొలగించేవారు.
55. ఓం సర్వాభీష్టఫలప్రదాయై నమః
ఇష్టఫలాలను అందించేవారు.
[18/02, 9:51 am] Mallapragada Sridevi: 52. ఓం సర్వకామప్రదాయై నమః
భక్తుల కోరికలను తీర్చేవారు.
సర్వకామప్రదా సామ్యధారీవిదీ
సర్వశాంతిప్రభావంసుదర్మo సుధీ
సర్వనిత్యప్రధానoస్థితీమాధురీ
సర్వమోహాదహాదేహదాహంబుగన్
పద్య విశ్లేషణ
– సమత్వబుద్ధిని ప్రసాదించేది.
ఇక్కడ “కామప్రదా” అనగా వాంఛలను నెరవేర్చుట. కానీ ఆ వాంఛలు సమత్వంతో నియంత్రితమైనప్పుడు మాత్రమే శుభఫలితాన్ని ఇస్తాయి. ఆమె ప్రసాదం అనగా ‘సామ్యధారి విద్య’ – సమచిత్తత.
– పరమశాంతిని కలిగించు ప్రభావశక్తి.
ధర్మమును నిలబెట్టే సుదీర్ఘ జ్ఞానస్వరూపిణి. కోరిక తీర్చుటలో ధర్మాధారత ఉండాలి అనే గూఢార్థం.
– నిత్యత్వమునకు మూలకారణం.
ఆమె అనుగ్రహం వల్లే జీవన స్థితి మాధుర్యముగా మారుతుంది. తాత్కాలిక కోరికలు నశించిపోతాయి; నిత్యానందమే నిలుస్తుంది.
– మోహమనే అజ్ఞానాన్ని దహించు అగ్ని.
బాహ్య కోరికల వల్ల కలిగే ‘దేహదాహం’ (అశాంతి) తొలగిపోతుంది. ఇక్కడ గొప్ప పరివర్తన ఉంది —
ఆమె కోరికలను తీర్చడమే కాదు, అనవసర కోరికలను దహిస్తుంది.
[18/02, 9:51 am] Mallapragada Sridevi: 53. ఓం సర్వసౌభాగ్యదాయిన్యై నమః
సర్వ సౌభాగ్యాలను
ప్రసాదించేవారు.
సర్వసౌభాగ్యదాయిన్యై సమయ తృప్తి
సర్వ విశ్వాస యాకర్ష సంఘ దీప్తి
సర్వ సాక్షిప్రభావము శాంతి మార్గ
సర్వ హృద్య భావపుతత్వ సామరస్య
🌺 పద్యార్థ విశ్లేషణ
– నిజమైన సౌభాగ్యం అనేది కేవలం భౌతిక సంపద కాదు.
సమయాన్ని సద్వినియోగం చేయగల జ్ఞానం, తృప్తి భావం — ఇదే ఆది సౌభాగ్యం.
– విశ్వాసం మనుషులను కలుపుతుంది.
ఆ విశ్వాసానికి ఆకర్షణీయ కాంతి ప్రసాదించేది ఆమె కరుణ.
– ఆమె సాక్షిగా నిలిచి జీవన కర్మలను నడిపిస్తుంది.
ఆ సాక్షిత్వ భావమే మనసుకు శాంతి మార్గాన్ని చూపుతుంది.
– హృదయంలో పవిత్ర భావాలు వికసించినపుడు
సామరస్యం పుడుతుంది.
అది నిజమైన సౌభాగ్యం — కుటుంబంలో, సమాజంలో, ఆత్మలో.
🌸
[18/02, 9:51 am] Mallapragada Sridevi: 54. ఓం సర్వాపద్వినివారిణ్యై నమః
అన్ని అపదలను తొలగించేవారు.
శా.
సర్వాపద్వినివారిణీవిధిగనే సామర్ధ్య సంధాయిణీ
నిర్వాహత్వవిశారదాభవముగానిర్వాహ విశ్వాసిణీ
పర్వార్ధంబుగనౌనుసత్యమగుటన్ ప్రావీణ్య ధర్మార్థిణీ
సర్వాకార్యమనోమయంబుకథగన్ సామాన్య సౌభాగ్యణీ
🌺 పద్యార్థ విశ్లేషణ
– అపదలు వచ్చినపుడు కేవలం రక్షణ మాత్రమే కాదు,
వాటిని ఎదుర్కొనే సామర్థ్యాన్ని కూడా ప్రసాదించేది ఆమె.
– జీవన నిర్వహణలో దైర్యం, నిశ్చయం, విశ్వాసం నింపుతుంది.
ఆమె అనుగ్రహం వల్ల కలిగే ఆత్మస్థైర్యమే అపదను అధిగమించే బలం.
– ప్రతి సంఘటన వెనుక ఉన్న పాఠాన్ని గ్రహించే జ్ఞానం ఆమె వరం.
ధర్మార్థాన్ని గ్రహింపజేసి జీవితం పర్వార్థమవుతుంది.
– మనసులో కలిగే భయం, ఆందోళనలను శాంతింపజేసి
సామాన్య జీవనానికే సౌభాగ్యరూపాన్ని ఇస్తుంది.
🌸
[18/02, 9:51 am] Mallapragada Sridevi: 55. ఓం సర్వాభీష్టఫలప్రదాయై నమః
ఇష్టఫలాలను అందించేవారు.
సర్వాభీష్టఫలప్రదాయమనసే సాధ్యాయసంతృప్తిగన్
సర్వార్ధీవిజయంబుగన్ శుభముగన్ సంఘంబు మూలంబుగన్
సర్వార్ధీభవమున్ విశాల మయమున్ సామీప్య ధర్మంబుగన్
సర్వాస్వీకృతివిద్య సాధ్యముగనున్ సాపూర్వ సంధాయిణీ
పద్య భావ విశ్లేషణ
– ఆమె కృపతో మనసు శుద్ధమైతే, కోరిన ఫలములు సాధ్యమవుతాయి.
– కానీ “అభీష్టం” అనేది కేవలం భౌతిక కోరిక కాదు; అంతరాత్మకు హితమైనది.
– నిజమైన సంతృప్తి అంతరానుభూతి.
– ధర్మార్థకామమోక్షాలన్నిటిలోనూ విజయానికి ఆమె అనుగ్రహమే మూలం.
– శుభసంకల్పం, సత్సంగం, సమాజ హితం — ఇవన్నీ ఆమె ప్రసాదమే.
– జీవితం విశాల దృష్టితో మారుతుంది.
– ఆమె సమీపం అంటే భక్తి, వినయం, సమర్పణ.
– ప్రతి అనుభవాన్ని ఆమోదించే జ్ఞానం (స్వీకృతి విద్య) ఆమె ప్రసాదం.
– “సాపూర్వ సంధాయిణీ” – గత కర్మ, వర్తమాన సాధన, భవిష్యత్ ఫలం — ఇవన్నీ కలిపి ఫలాన్ని కూర్చేది ఆమె.
[18/02, 10:57] Sridevi Mallapragada: 56. ఓం సర్వజ్ఞాయై నమః
సర్వజ్ఞురాలు.
శా.
సర్వజ్ఞానముతృప్తిసంభవముగన్ సర్వజ్ఞురాలేయగున్
సర్వజ్ఞాసమమౌనమానసముగన్ సంభావ్య యోగంబుగన్
సర్వజ్ఞాసహకారవైనపుమదీ సంతోష సాహిత్యమున్
సర్వజ్ఞావినయంబువిజ్ఞతగనున్ సామీప్య విశ్వాసమున్
వరుస భావం
– నిజమైన సర్వజ్ఞత తృప్తిని కలిగిస్తుంది.
అసలు జ్ఞానం అసంతృప్తి కాదు; పరిపూర్ణత.
– సర్వజ్ఞత మౌనంలో వికసిస్తుంది.
చంచలతలో కాదు; సమచిత్త యోగస్థితిలో.
– సర్వజ్ఞత ఒంటరిదనం కాదు.
అది సహకారం, సంతోషం, సాహిత్యరూపమైన సౌమ్యత.
– నిజమైన సర్వజ్ఞతకు వినయం తోడు.
విజ్ఞత విశ్వాసాన్ని కలిగిస్తుంది; అహంకారం కాదు.
[18/02, 18:14] Sridevi Mallapragada: 57. ఓం సర్వసాక్షిణ్యై నమః
సర్వానికి సాక్షిగా ఉండేవారు.
సర్వ సాక్షిణి విశ్వమందు సుసాధ్య మేయగు నిత్యమున్
పర్వవాహిణి పావానంబుయు పాద్యధర్మము సత్యమున్
సర్వకాలము విశ్వ దాహము శాంతి ధామము విద్యగన్
సర్వ నేస్తము బంధ మోక్షము సంధి సాక్షిగ యోగ్యతన్
భావవిశ్లేషణ
“సర్వ సాక్షిణి” — జగత్తులో జరిగే ప్రతి క్రియకు అంతర్యామిగా సాక్షి.
“సుసాధ్యమేయగు” — ఆమె సాక్షిత్వం వల్లే కర్మలు ఫలసిద్ధి పొందుతాయి.
“నిత్యమున్” — ఈ సాక్షిత్వం కాలాతీతం; క్షణికం కాదు.
👉 భావం: జగత్తు నాటకంలో పాత్రలు మారుతాయి, కాని సాక్షి చైతన్యం మారదు.
“పర్వవాహిణి” — నదిలా కాలప్రవాహాన్ని తీసుకెళ్లే శక్తి.
“పావానంబు” — పవిత్రతను ప్రసాదించే చైతన్యం.
“పాద్యధర్మము సత్యమున్” — ఆ సాక్షి ధర్మమే సత్యస్వరూపం.
👉 భావం: కాలప్రవాహంలోనూ, కర్మవిహారంలోనూ పవిత్రతను నిలబెట్టే శక్తి — అదే సాక్షి.
“విశ్వ దాహము” — అజ్ఞానదాహం, తాపత్రయం.
“శాంతి ధామము” — ఆ తాపాన్ని చల్లబరచే శాంతి కేంద్రము.
“విద్యగన్” — జ్ఞానరూపిణి.
👉 భావం: సాక్షి భావమే జ్ఞానం; జ్ఞానం వచ్చినచో దాహం తీరుతుంది.
“సర్వ నేస్తము” — సర్వులకు స్నేహితురాలు; అసక్త సాక్షి అయినా అనుగ్రహస్వరూపిణి.
“బంధ మోక్షము సంధి” — బంధనమూ, విమోచనమూ రెండింటికీ సాక్షి.
“యోగ్యతన్” — యోగ్యతను ప్రసాదించేది.
👉 అత్యున్నత భావం:
బంధమూ మాయ; మోక్షమూ మాయ; వాటికి అతీతంగా నిలిచి ఉన్నది సాక్షి చైతన్యం.
🌺
[19/02, 05:42] Sridevi Mallapragada: .58. ఓం సర్వేశ్వర్యప్రదాయై నమః
ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించేవారు.
సర్వేశ్వర్యఫలంప్రధాన మవుటన్ సామర్థ్య ఐశ్వర్యమున్
సర్వేశ్వర్యకళాప్రభావ గమనం సాదివ్య వైనంబుగన్
సర్వేశ్వర్యనిజానిజంబుకథగన్ యానంద కాలంబుగన్
సర్వేశ్వర్యనిరంతరంప్రభవమున్
యాశ్చర్య వైశిష్టిగన్
🪔 పద్య భావం
— నిజమైన ఐశ్వర్యం అనేది బాహ్య సంపద కాదు;
సామర్థ్యం, శక్తి, ధర్మబుద్ధి — ఇవే అసలు ఐశ్వర్యఫలాలు.
— కళలు, విద్యలు, శీలాలు, సత్సంగతులు — ఇవన్నీ ఆమె కృపా ప్రభావమే.
ఆమె అనుగ్రహం ఉంటే జీవితం దివ్య గమనంగా మారుతుంది.
— నిజమైన ఐశ్వర్యం ఏమిటి? అజ్ఞానం ఏమిటి? అనే వివేచన జ్ఞానం కలిగినపుడే
కాలం ఆనందమయంగా అనుభూతి అవుతుంది.
— ఆమె ప్రసాదించే ఐశ్వర్యం నశ్వరమైనది కాదు;
నిరంతరంగా ప్రవహించే ఆశ్చర్యమయ వైశిష్ట్యం.
🌺
[19/02, 05:49] Sridevi Mallapragada: 59. ఓం సర్వమయాయై నమః
సర్వంలో వ్యాపించినవారు.
ఉ.
సర్వమయాసుధామయము సాధన తీరున సంఖ్యతేయగున్
సర్వమయామనోభవ విశారద లక్ష్యము తీర్పుయేయగున్
సర్వమయాసమంబుగతి సాక్షిగ నేస్తము నిత్య సత్యమున్
సర్వము శాంతిలక్షణము గాసమకల్పన సత్య ధర్మమున్
భావం
“సర్వమయా” – ఆమె సర్వవ్యాప్తి.
“సుధామయము” – అమృతస్వరూపిణి.
సాధన మార్గంలో ఆ తత్త్వాన్ని గ్రహించగలిగితే, సంఖ్యాతీతమైన (లెక్కలేనంత) అనుభూతి సిద్ధిస్తుంది.
👉 భక్తి, జ్ఞానం, ధ్యానం – ఏ మార్గమైనా ఆమె సర్వవ్యాప్తి తెలుసుకున్నప్పుడు అది అమృతానుభూతిగా మారుతుంది.
మనస్సులో ఉద్భవించే భావాలన్నీ కూడా ఆమె రూపమే.
మనోభవాల్ని పరిశీలించడంలో విశారదత్వం వచ్చినపుడు – జీవన లక్ష్యం స్పష్టమవుతుంది.
👉 “అన్నీ ఆమెయే” అనే దృష్టి వస్తే, సంకల్ప–వికల్పాలకు ముగింపు.
ఆమె సమత్వరూపిణి.
సర్వంలో సమానంగా ఉండే గతి – సాక్షి భావమే.
“నేస్తము” అన్న పదం అద్భుతం —
ఆ సాక్షి తత్త్వమే మన అంతరంగ స్నేహితురాలు.
👉 నిత్య సత్యం – సాక్షి చైతన్యం.
సర్వమూ ఆమెయే అని తెలుసుకున్నవారికి శాంతి లక్షణంగా అవుతుంది.
“అసమకల్పన” – ద్వైత భావం లేకపోవడం.
సత్య ధర్మం – ఏకత్వ దర్శనం.
👉 ద్వైతం తగ్గినచోట శాంతి పుడుతుంది.
👉 సర్వమయత్వ జ్ఞానం – పరమ ధర్మం.
🔹
[19/02, 05:58] Sridevi Mallapragada: 60. ఓం సర్వాధారాయై నమః
సర్వానికి ఆధారమైనవారు.
సర్వాధారాదేహా సహాయం సుదర్మం
సర్వాకాలావైనం సమర్ధం యనంతం
సర్వానిర్వాకం విశ్వశాంతీ విధానం
సర్వార్ధంసంభావ్యం స్వకార్యం సుమాతా
భావం
– జగత్తుకి ఆది, అంతము, నిలయము.
మీ పద్యం “ఆధార తత్త్వం”ను అత్యంత గంభీరంగా ప్రతిపాదించింది. ఇప్పుడు పాదాల వారీగా భావము చూద్దాం.
ఆమె సర్వాధారం — ఈ దేహం కూడా ఆమె ఆధారమే.
“సహాయం” – జీవన యాత్రలో కనిపించని ఆధారం.
“సుదర్మం” – ధర్మానికి మూల శక్తి.
👉 శరీరము, ప్రాణము, ధర్మాచరణ — ఇవన్నీ ఆమె ఆధారబలంతోనే నిలుస్తాయి.
ఆమె కాలాతీతం.
అన్నికాలాల్లోనూ ఉన్నది — గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు.
“సమర్ధం” – సృష్టి–స్థితి–లయలకు శక్తి.
“అనంతం” – పరిమితిలేని సత్తా.
👉 కాలమూ ఆమెపై ఆధారపడుతుంది — ఆమె కాలంపై కాదు.
“నిర్వాకం” – వాక్కుకు అతీతమైన స్థితి.
ఆమె స్వరూపం మాటలకందదు.
విశ్వశాంతి విధానం –
ఆమె తత్త్వాన్ని గ్రహించినవారికి అంతరంగ శాంతి కలుగుతుంది.
👉 మాటలు మౌనమయ్యే చోటే ఆధార తత్త్వం దర్శనమిస్తుంది.
సర్వార్థం – అన్ని లక్ష్యాలు, ప్రయోజనాలు.
అన్నీ ఆమె సంకల్పమే.
“సుమాతా” అన్న పదం ఎంతో మృదువుగా ఉంది —
ఆమె జగత్జననీ.
మన కర్మలు కూడా చివరికి ఆమె కార్యమే.
👉 జీవుడి ప్రయత్నం కూడా దైవ సంకల్పంలో భాగమే.
🔹
[19/02, 6:34 pm] Mallapragada Sridevi: 61. ఓం శుభాయై నమః
శుభస్వరూపిణి.
శుభాయై సుదీర్గై సుధామై
సులక్షై
విభావై సుభంబై విశాలై వినోదై
శుభంగై సుధర్మై సుగమ్యై
సువిశ్వై
ప్రభావం ప్రధానం ప్రకీర్తిం ప్రళభ్యo
📖 పద్య విశ్లేషణ
సుదీర్గై – కాలాతీతమైన శుభత్వం
సుధామై – అమృతస్వరూపిణి
సులక్షై.మంగళలక్షణసంపన్నురాలు.ఇక్కడ అమ్మవారి శుభత్వం నిత్యత్వం, అమృతత్వం, లక్షణసంపత్తి రూపంలో వ్యక్తమవుతోంది.
విభావై – ప్రకాశరూపిణి
సుభంబై – మంగళప్రదాయిని
విశాలై – విశ్వవ్యాప్తి
వినోదై – లీలామయి
ఇక్కడ శుభం కేవలం నిశ్చల సద్గుణం కాదు; అది లీలామయ ప్రకాశం.
సుధర్మై – ధర్మస్వరూపిణి
సుగమ్యై – సులభప్రాప్తి
సువిశ్వై – విశ్వానుగ్రహకారిణి
ఇది శుభం = ధర్మం = సులభసాధ్యం అనే సమీకరణాన్ని సూచిస్తోంది.
శుభత్వమే ప్రభావానికి మూలం
శుభనామస్మరణే కీర్తిప్రాప్తి
🌺
[19/02, 6:45 pm] Mallapragada Sridevi: 62. ఓం శుభప్రదాయై నమః
శుభాన్ని ప్రసాదించేవారు.
శుభప్రదా శుభాంగివిశ్వ సూత్రధారి మాతృగన్
ప్రభప్రధానయోగిధాత్రి ప్రాభవా విశాలిగన్
శుభామదీదిశామనస్సు సూన్యతాభవంబుగన్
విభావవందనాలుగాను విద్యలేలుతీరుగన్
🔹 పద్య భావ విశ్లేషణ
– శుభప్రదా — మంగళాన్ని ప్రసాదించేవారు.
– శుభాంగి — స్వరూపమే శుభమయమైనది.
– విశ్వసూత్రధారి — జగత్తు నాటకానికి సూత్రధారి అయిన జగన్మాత.
👉 అర్థం: జగత్తును నడిపించే తల్లి స్వరూపమే శుభం; ఆమె కృపే మంగళకారకం.
– ప్రభప్రధాన — కాంతి, జ్ఞానం, చైతన్యం ప్రధానమైనది.
– యోగిధాత్రి — యోగులకు ఆధారభూతురాలు.
– ప్రాభవ విశాల — అపార శక్తి, ప్రభావం కలది.
👉 శుభం అనేది బాహ్య మంగళం మాత్రమే కాదు; అంతర జ్ఞానప్రకాశం కూడా.
– మనస్సు శుభదిశగా మలచినపుడు
– సూన్యతాభవం — శూన్య భావం, అహంకార రహిత స్థితి.
👉 శుభప్రదాత తన భక్తుని మనసును శుభదిశగా నడిపి, అహంకార శూన్యతకు చేర్చుతుంది.
– విభావ వందనలు — వివిధ భావరూపాల ఆరాధన.
– విద్యలేలు తీరు — అన్ని విద్యల పరమగమ్యం.
👉 శుభప్రదా అనేది సకల విద్యల పరమసారం; ఆరాధనలన్నిటి గమ్యం.
🔸
[19/02, 6:55 pm] Mallapragada Sridevi: 63. ఓం శుభకారిణ్యై నమః
మంగళకార్యాలకు కారణమైన వారు.
శుభకారినిత్య సుధలు పలుకు లనిధీ
అభయాపరంబు అణుకువ మదిగనే
ప్రభలై నిజంబు ప్రత్తిభ ప్రగతి విధిగా
విభవావిధాన వినయ విమల చరితం
🔹 పద్య భావ విశ్లేషణ
శుభకారిణి నిత్య సుధలు పలుకు లనిధీ
– శుభకారిణి — శుభకార్యాలకు మూలకారణం.
– నిత్యసుధల పలుకులనిధి — అమృతస్వరూపమైన వాక్కుల నిధి.
👉 ఆమె వాక్కే శుభకార్యాలకు ఆరంభబీజం.
అభయాపరంబు అణుకువ మదిగనే
– అభయాపరం — భయనివారణం.
– అణుకువ — వినయగుణం.
👉 శుభకార్యం భయరహిత హృదయంతో, వినయంతో ప్రారంభమవుతుంది — అదే దేవీ అనుగ్రహం.
ప్రభలై నిజంబు ప్రతిభ ప్రగతి విధిగా
– ప్రభలై — కాంతిగా వెలుగుతూ
– నిజంబు — సత్యరూపం
– ప్రతిభ ప్రగతి — శక్తి, అభివృద్ధి
👉 శుభకారిణి సత్యప్రకాశంగా, ప్రతిభాభివృద్ధికి మార్గదర్శి.
విభవావిధాన వినయ విమల చరితం
– విభవావిధానం — ఐశ్వర్య నిర్వహణ
– వినయ విమల చరితం — పవిత్ర, వినయపూరిత ప్రవర్తన
👉 శుభకారిణి అనుగ్రహం ఐశ్వర్యాన్ని మాత్రమే కాదు, వినయాన్ని కూడా కాపాడుతుంది.
🔸
[19/02, 7:03 pm] Mallapragada Sridevi: 64. ఓం శుభయోగిన్యై నమః
శుభయోగాన్ని ప్రసాదించేవారు.
శుభయోగిణీవిద్య సుధామృతంబుగన్
విభవార్ధమోను సువిధాపరంబుగన్
అభయార్ధమౌనుసమయాభవంబుగన్
ఉభయాకలౌనువిపులం వినోదమున్
పద్య విశ్లేషణ
– శుభయోగిని అనగా శుభఫలదాయకమైన యోగాన్ని ప్రసాదించేవారు.
ఆమె విద్య “సుధామృతం” వలె ఉంటుంది — ఆ విద్య మోక్షసాధకమైనది, జీవనాన్ని అమృతమయం చేస్తుంది. ఇక్కడ యోగం అనేది కేవలం గ్రహయోగం కాదు; జీవాత్మ-పరమాత్మ సంగమమే.
– భౌతిక, ఆధ్యాత్మిక విభవాలకు మార్గదర్శకురాలు.
సువిధా పరమం — సత్కర్మలకు, సద్గతికి, శ్రేయోమార్గానికి అనుకూలమైన యోగక్షేమాన్ని ప్రసాదించేది.
– భక్తునికి అభయాన్ని ఇచ్చేది.
“సమయాభవం” — సరైన సమయమున కాపాడి, అపదలను తొలగించేది. యోగినీ స్వరూపం కాలాన్నే నియంత్రించేది అనే భావం సూచన.
– ఇహపర సుఖాలను ప్రసాదించేది.
ఉభయ లోకాల (ఇహ, పర) మంగళాన్ని కలిగించేది. ఆమె కృప వినోదరూపిణి — జీవితం భారంగా కాక, లీలగా మారుతుంది.
****
[19/02, 7:13 pm] Mallapragada Sridevi: 65. ఓం శుభవల్లభాయై నమః
శుభానికి ప్రియమైనవారు.
ఈశుభవల్లభాభవము యిoకిత జ్ఞానము పొందగల్గగన్
ఈశుభవల్లభాకళలు యీప్సిత భావము లక్ష్యమేయగున్
ఈశుభవల్లభామనసు యిష్టపరాబ్ది సుఖంబుగాయగున్
ఈశుభవల్లభాప్రణయ యిచ్చను తీర్చవిధాన వైనమున్
పద్య విశ్లేషణ
– శుభవల్లభా స్వరూపాన్ని గ్రహించినవారికి అంతఃకరణంలో ఇంకిత జ్ఞానం (సూక్ష్మబోధ) కలుగుతుంది.
ఆమె భవమే శుభమయము — దానిని అనుభవించినవారికి వివేకం పుష్టమవుతుంది.
– ఆమె కళలు (శక్తులు) భక్తుని కోరికలను సత్ఫలితానికి నడిపిస్తాయి.
“యీప్సిత భావము లక్ష్యం” — కోరికలే లక్ష్యంగా కాక, కోరికలు శ్రేయోమార్గానికి మలచబడతాయి.
– ఆమె మనసుకు అనుసంధానమైనవారికి పరమానందం సిద్ధిస్తుంది.
ఇక్కడ “పరాబ్ధి” అనగా పరమఫలం — భౌతికానికే పరిమితం కాని ఆత్మసుఖం.
– ఆమె ప్రణయం (కృప) భక్తుని యిచ్ఛలను తీర్చే విధానమే.
కానీ అది కేవలం భోగసిద్ధి కాదు — శుభసిద్ధి.
అనగా, భక్తుని కోరికలు కూడా శుభస్వరూపమే అయ్యేలా మారుస్తుంది.
******
[20/02, 6:16 pm] Mallapragada Sridevi: 71. ఓం తేజస్కర్యై నమః
తేజస్సును ప్రసాదించేవారు.
తేజస్కర్య మదీబలంబు చరితం దీనత్వ సంభావ్యతన్
సౌజన్యా పర సంతసంబువిధిగన్ సౌశీల్య భావంబు ది
వ్యా జన్యూ సహనంబుతీవ్రత భవంవాశ్చల్య లక్ష్యంబుగన్
తేజస్వాప్రభవంబుకాలమగుటన్ న్ దీక్షల్లె దివ్యత్వమున్ .
🔶 పద్య విశ్లేషణ
– తేజస్కరి (అమ్మ) ప్రసాదించే బలం, జీవనచరిత్రను నిర్మలంగా నిలబెడుతుంది.
– దీనత్వం (హీనభావం) తొలగి, ఆత్మగౌరవం వికసిస్తుంది.
👉 తేజస్సు అంటే గర్వం కాదు; స్వీయమూల్యాన్ని గ్రహించే ప్రకాశం
– తేజస్సు ఉన్నవారిలో సౌజన్యం, సంతసం, సౌశీల్యం సహజంగా వెలుస్తాయి.
👉 వెలుగు ఉన్న చోట చీకటి ఉండదు; అలాగే తేజస్సు ఉన్న చోట అసహనం ఉండదు.
– దివ్యజన్యమైన సహనం, అవసరమైనప్పుడు తీవ్రతగా మారుతుంది.
– వాశ్చల్యం (చంచలత్వం) నియంత్రణలోకి వస్తుంది.
👉 ఇది శక్తి–శాంతి సమన్వయం.
– తేజస్సే కాలాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.
– దీక్ష ద్వారా దివ్యత్వం సాధ్యమవుతుంది.
👉 తేజస్సు = కాలాన్నే మార్చగల ఆత్మప్రకాశం.
🌺
[20/02, 6:27 pm] Mallapragada Sridevi: 72. ఓం తేజోమయాయై నమః
తేజస్సు స్వరూపిణి.
తేజోమయా యదికలౌను తపంబు గానున్
సౌజన్యసద్భవ సమర్ధ సహాయమేనున్
తేజాబలంబువిధిగాసుతధారిగానున్
యోజన్య విశ్వస విభావ యనoతమేనున్
భావ విశ్లేషణ:
కలియుగంలో తపస్సు అంటే కఠోర సాధన మాత్రమే కాదు; అంతరంగ శుద్ధి, ధర్మనిష్ఠ, జ్ఞానదీప్తి. ఆ తపస్సుకు మూలకారణం దేవి తేజస్సే.
ఆమె తేజస్సు సౌజన్యం (మానవత్వం), సద్భావం (శుభచింతన), సమర్థత (కర్తవ్యనిష్ఠ)లకు ఆధారంగా నిలుస్తుంది.
తేజస్సు అనేది కేవలం వెలుగు కాదు—ధర్మబలం. అది సుతధారిలా (నిరంతర ప్రవాహంలా) జీవనాన్ని నడిపిస్తుంది.
ఆమె తేజస్సు విశ్వవ్యాప్తం. యోజనాల దూరం కాదు—అనంతత్వం.
[20/02, 6:39 pm] Mallapragada Sridevi: 73. ఓం ధనప్రదాయై నమః
ధనాన్ని ఇచ్చేవారు.
ధన ప్రధాయపు సర్వమున్
సమయం దమంబుసుఖంబుగన్
విన ప్రభావపు విద్యగన్ సతతం వినమ్రతభావమున్
గుణ విశాలత లక్ష్యమున్ విదితం గుణంబు సమర్ధతన్
క్షణ ప్రభావమయంబుగన్ చరితం గణంబు శుభంబుగన్
భావ విశ్లేషణ:
నిజమైన ధనం కాలపాలన, ఇంద్రియనిగ్రహం, అంతరసుఖం. ఇవే జీవనసంపదలు.
వినయం, విద్య, వినిపించే శక్తి — ఇవి ధనప్రదాత అనుగ్రహమే.
గుణవిశాలత, సమర్థత — వ్యక్తిత్వ సంపద. ఇది నిలిచే ధనం.
క్షణిక ఐశ్వర్యం కాదు; శుభచరిత్రే శాశ్వత ధనం.
[20/02, 6:47 pm] Mallapragada Sridevi: 74. ఓం ధనాధ్యక్షాయై నమః
ధనాధిపతిని.
ధనాధ్యక్షదీక్షా ధరానేస్తభాగ్యా
క్షణత్త్వంబుప్రేమం క్షమాగుణ్య భాగ్యా
రుణత్వంబు సేవా పురోభిత్వభాగ్యా
గుణాన్విత్వ లక్ష్యా గునోధ్యాస భాగ్యా
భావ విశ్లేషణ
భూమిపై జీవించే వారికి ధనాన్ని ధర్మబద్ధంగా వినియోగించే దీక్షను ప్రసాదించేది ఆమె.
క్షణిక ఐశ్వర్యం కన్నా ప్రేమ, క్షమ—ఇవే నిజమైన సంపదలు.
జీవితం ఒక ఋణబంధం; దానిని సేవతో తీర్చుకోవడం మహాభాగ్యం.
గుణసంపత్తే లక్ష్యం; గుణచింతనే ఆధ్యాత్మిక ధనసంచయం.
[20/02, 6:55 pm] Mallapragada Sridevi: 75. ఓం ధనధాన్యసమృద్ధ్యై నమః
ధనధాన్యసమృద్ధిని ఇచ్చేవారు.
ధనధాన్యసమృద్య ధరాతలమున్
గుణగమ్యతవృద్దిశుభోదయమున్
క్షణమాయబలంబుకధాపరమున్
ఆణువంతబలంబుసమోన్నతమున్
🔎 పద్య విశ్లేషణ
– భూమిపై జీవులన్నిటికీ అవసరమైన భౌతిక సంపదను ప్రసాదించేది ఆమెనే.
ఇక్కడ “ధరాతలము” అన్న పదం ద్వారా విశ్వవ్యాప్తతను సూచించారు.
– సంపదతో పాటు గుణవృద్ధి కూడా కలగాలి.
ఆమె అనుగ్రహం వలన శుభోదయం — సత్ప్రవర్తన, సద్గతి, సద్బుద్ధి ఉద్భవిస్తాయి.
– ఈ లోకసంపద అంతా క్షణభంగురం; అది మాయబలం మాత్రమే.
“కథాపరము” అనగా జగత్తు ఒక కథలాంటిదని తాత్విక సూచన.
– పరమాత్మ శక్తి సూక్ష్మమైనదైనా (ఆణువంత), అపారమైనదే.
ఆమె ప్రసాదించిన సూక్ష్మ కృప కూడా జీవుని సమోన్నత స్థితికి చేర్చగలదు.
🌺