Friday, 17 July 2026

 

శబ్దసౌందర్య ప్రధాన తేట గీత "భావమాల"  (P. 1)


001..గీ..

భారత ప్రభుత్వము సాధ్య భాగ్య వేద

సారవంతమైనది నేల సాగు బోధ

ధీర వీర పరాక్రమ శక్తి దీప్తి పాద

హార నూపుర కేయూర వాక్య నాద


సరళ భావం

భారత ప్రభుత్వం దేశాభివృద్ధి, ప్రజల భాగ్యసాధనకు కృషి చేయాలి.

సారవంతమైన భూమి, వ్యవసాయమే దేశానికి మూలాధారం.

భారతదేశం ధీరుల, వీరుల పరాక్రమం మరియు శక్తికి నిలయం.

మన సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, శాస్త్రాలు, సాహిత్యం హారాలు, నూపురాలు, కేయూరాల వలె దేశ వైభవాన్ని అలంకరిస్తున్నాయి.

*****

002..గీ 

సుతుల గతులు గమ్య మహిమ సూత్ర మయమె 

వెతలు నిర్విధామము గాంచ కాంతి సమమె 

కతలు మంత్రతత్త్వపు పూజ కాలమయమె 

సతత నరాయణ చరణ సంస్మరణమె 


సరళ భావం

సంతానం యొక్క జీవనగమనం, వారి లక్ష్యసాధన ఒక దైవసూత్రంలా నడుస్తుంది.

కష్టాలు, వెతలు తొలగి జ్ఞానకాంతి ప్రసరించాలి.

కథలు, ఉపదేశాలు, మంత్రతత్త్వాలు కాలానుగుణంగా మనిషికి మార్గదర్శకాలు.

చివరకు నారాయణుని పాదస్మరణే జీవితం యొక్క శాశ్వత ఆశ్రయం.

*****

003.గీ.

జ్ఞాన గుణసాగర కళలు జ్ఞాప్తిగమ్య

మానస మహిమాన్విత మహీ మాయ గమ్య

ప్రాణ ప్రణయనాదఫలము పాఠ్య గమ్య

నేను నిర్మల భక్తిగా నియమ గమ్య


సరళ భావం

జ్ఞానం, సద్గుణాలు, కళలు మనిషికి జ్ఞాపకరూపంగా మార్గాన్ని చూపుతాయి.

మనస్సు యొక్క మహిమ, ప్రపంచ మాయ యొక్క స్వరూపం గ్రహించవలసిన విషయాలు.

ప్రాణం, ప్రేమ, నాదం (శబ్దం/భక్తి) ఫలితంగా జీవితం ఒక పాఠంగా మారుతుంది.

నేను నిర్మల భక్తితో నియమనిష్ఠగా జీవనగమ్యాన్ని చేరాలని కోరుకుంటున్నాను.

*****

004. గీ.

అన్న పానాది జీవనాధార మనుచు

కన్న ప్రేమ మనసు పొంది గాంచ మనుచు

విన్న సత్యధర్మ బలుకు వినయ మనుచు

మన్ననే తల్లిదండ్రుల సేవ మార్గ మనుచు

సరళ భావం

అన్నం, పానీయం జీవనానికి ఆధారం అని తెలుసుకోవాలి.

కన్నతల్లి ప్రేమను హృదయపూర్వకంగా గ్రహించాలి.

సత్యం, ధర్మం చెప్పిన మాటలను వినయంతో ఆలకించాలి.

తల్లిదండ్రులను గౌరవించి సేవించడం ఉత్తమ జీవనమార్గమని గుర్తించాలి.

****

005.గీ.పద్యం:

సుగుణ జీవ మనోమయ సూత్ర రమ్య

చరణ పూజ్య సన్నుతిగను చరిత రమ్య

అరుణ కలుకువలను బాపు తత్వ రమ్య

కరుణ మణిమయ కర్తవ్య కాల రమ్య

పూర్తి భావం

సుగుణాలతో నిండిన జీవితం మనస్సుకు మార్గదర్శకమైన సూత్రంలా రమ్యంగా ఉంటుంది. పూజనీయులైన మహనీయుల చరణాలను గౌరవించి, వారి సత్కీర్తిని, చరిత్రను స్మరించడం జీవనాన్ని సార్థకం చేస్తుంది. ఉదయసూర్యుడు చీకటిని తొలగించినట్లే, తత్త్వజ్ఞానం అజ్ఞానం, మోహం, మనస్సులోని కలుషిత భావాలను తొలగించి సత్యమార్గాన్ని చూపుతుంది. కరుణను మణిరత్నంలా హృదయంలో ధరించి, తన కర్తవ్యాన్ని సమయానుసారంగా నిర్వర్తించే జీవితం నిజమైన సౌందర్యాన్ని, ఆనందాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

****

006. గీ.

తంత్రి నాదాలు వినిపించు తన్మయమున

తంత్ర తత్వాల సద్భోద ధన్యత గుణ

మంత్ర మాయాబలంబగు మార్గ సుగుణ

యంత్ర శాస్త్ర గమ్యఫలము అరుణ కిరణ

పూర్తి భావం

తంత్రీవాద్యాల నుండి వెలువడే నాదాలు మనసును తన్మయత్వంలో ముంచుతాయి. తంత్రతత్వాలు సద్విజ్ఞానాన్ని, ఆత్మబోధను ప్రసాదించి జీవితం ధన్యమవుతుంది. మంత్రశక్తి మనస్సుకు ఏకాగ్రతను, మార్గదర్శకత్వాన్ని ఇచ్చి సుగుణాల వైపు నడిపిస్తుంది. యంత్రశాస్త్రం జ్ఞానవిజ్ఞాన ఫలితాలను అందించి, అరుణకిరణాల వలె అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించి అభ్యుదయాన్ని కలిగిస్తుంది.

*****

007. గీ.

ముక్తి కోర భక్తి గమన ముఖ్య గతుడు

భక్తి సూత్రాల వెలయించు భాగవతుడు

యుక్తి శక్తిగా జీవనంబున సుగుణడు

వ్యక్తి వినయంబు విశ్వంబు వాక్య పరుడు

పూర్తి భావం

మోక్షాన్ని కోరే వాడు భక్తి మార్గాన్ని అనుసరించి జీవిత పరమగమ్యాన్ని చేరడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. భక్తి సూత్రాలను ఆచరించి, ఇతరులకు తెలియజేసే వాడు నిజమైన భాగవతుడు. యుక్తి, శక్తి, వివేకంతో జీవిస్తూ సద్గుణాలను పెంపొందించుకుంటాడు. అలాంటి వ్యక్తి వినయశీలిగా ఉండి, తన మాటలతో విశ్వమానవతా విలువలను చాటుతాడు.

****

శబ్ద సౌందర్య ప్రధాన గీత భావమాల 

008. గీ


దీర్ఘ విశ్వాస మొండియు దీక్ష బూని

దీర్ఘ సత్యశోధనలుగా దీప్తి బూని

దీర్ఘ నిగ్రహంబు గలిగి దివ్య గమని

దీర్ఘ సద్భావ సద్భవ దినము బూని ॥


భావం :

దృఢమైన విశ్వాసంతో దీక్షను స్వీకరించి, సత్యాన్వేషణలో ప్రకాశాన్ని పొందాలి. దీర్ఘకాల నిగ్రహాన్ని అలవరచుకొని దివ్యమైన గమ్యాన్ని చేరాలి. సద్భావనతో కూడిన సత్కార్యాలు జీవితాన్ని శుభప్రదమైన దినోత్సవంగా మారుస్తాయి.


*****

009. గీ.


కణువు కనికరమే కావ్యకథల పావు

అణువు అణువు స్పందనగాను అలక పోవు

తణువు గుట్టుగ నుండియు తరిగి పోవు

గుణ ఉషోదయమే గుర్తు చావు ॥


భావ విశ్లేషణ: – చిన్న కరుణాకణమే కావ్యానికి, కథకు, జీవితానికి పావనతను అందిస్తుంది. – ప్రతి అణువులోనూ స్పందన ఉంది; అలక, అహంకారం నిలవవు. – శరీరం ఎంత భద్రంగా ఉన్నా కాలగమనంలో క్షీణిస్తుంది. – మరణానంతరం నిలిచేది సంపద కాదు, గుణాల ఉదయమే; సత్గుణాలే చిరస్మరణీయమైన గుర్తుగా మిగులుతాయి.

🌹

*అణువు తరిగినా గుణము తరుగదు*;

*తణువు నశించినా సత్కీర్తి నశించదు*.

🌹🙏

010. గీ.

ఆలపించెద జగమంత హర్షమలర

మాలలాగ పుట్టు వకుళమాయ మలర

జ్వాలలాను ఉపయోగ ప్రజాబలముర

వాలకంబు యేదన ధర్మవాక్యమనర ॥


భావం

ప్రపంచమంతా ఆనందంతో ఆలపించునట్లుగా సత్కార్యాలు వికసించాలి.

పూలమాలవలె జీవితం సుగంధభరితంగా, వకుళపుష్పములవలె అనుకూలతలు శోభాయమానంగా ఉండాలి.

అగ్నిజ్వాలలవలె శక్తిని ప్రజాహితానికి వినియోగించాలి.

ఎటువంటి పక్షపాతం లేకుండా ధర్మవాక్యాన్ని పలకడం మానవుని కర్తవ్యం.

***

O11..

శాస్త్ర, విద్యల కాలమ్ము జరుగు నట దు

ర్వాస్త్ర జ్ఞానయోగులమధ్య రమ్య నట దు

ష్టాస్త్ర ఆశ పాశమగు నిష్టార్ధ నట దు

స్వాస్త్ర, కాలగమ్యము జూపు సాగు వరదు

సమగ్ర భావం

శాస్త్రవిద్యలు వికసించే కాలంలో జ్ఞానయోగులు సమాజానికి మార్గదర్శకులవుతారు. దుర్వాస్త్రాలవంటి దుష్ప్రవృత్తులు, ఆశాపాశాలు మనిషిని బంధించి లక్ష్యభ్రష్టుడిని చేస్తాయి. వాటిని అధిగమించి, స్వీయజ్ఞానమనే అస్త్రాన్ని ధరించినవాడు కాలగమన రహస్యాన్ని గ్రహిస్తాడు. అట్టి జ్ఞానమే జీవనగమ్యాన్ని చూపే వరదుడు (అనుగ్రహకర్త, గురువు, దైవం) వలె మనిషిని సన్మార్గంలో నడిపిస్తుంది.

****

.012.

లాస్యమైన జీవనవాంఛ లయలు తీరు

దాస్య సఖ్యార్పణమ్ముల తనరు వారు

నాస్యమనునది లేదును నమ్ము వారు

దాస్యసంపద ధన్యత దాత వారు ॥


భావం

జీవితం లాస్యనృత్యంలా సౌందర్యవంతంగా సాగుతుంది.

దాస్యభావం (సేవ), సఖ్యభావం (స్నేహం), అర్పణభావం (సమర్పణ) కలవారు సద్భక్తులు.

"నాది" అనే అహంకార భావం లేదని నమ్మి జీవించేవారు నిజమైన సాధకులు.

దాస్యభావమే గొప్ప సంపద; అటువంటి వారు ధన్యులు, ఇతరులకు సైతం ఆ ధన్యతను పంచే దాతలు.

*****


013.


పలుకు ప్రభవము గుణమంత పసయు లేక

ఫలము నందున లవమంత వలపు లేక

చలన బ్రతుకంత సఖ్యతా జపము లేక

తలపు లన్ని కాలమయము తప్పు లేక ॥


భావం

మాటలలో గుణం లేకపోతే వాటి ప్రభావం నిలవదు.

ఫలితం వచ్చినా ప్రేమ, అనురాగం లేకుంటే దానికి విలువ ఉండదు.

చలనమయమైన జీవితంలో సఖ్యత, స్నేహం, పరస్పర సహకారం లేకుంటే జీవనం అసంపూర్ణం.

మనసులోని తలపులన్నీ కాలగమనంలో కలిసిపోతాయి; కాలమే వాటికి సాక్షి.

*****

014. గీ.


ఆరు చక్రాల వరుసల నధి గమించి

చేరు వేయి రేకుల పువ్వు చిత్తముంచి

మారు పలుకక విద్యయే మనసు నెంచి

కోరు కున్నంత సుఖమగు కోర్కెలెంచి ॥


భావం

 — మూలాధారము మొదలైన షట్‌చక్రాలను అధిగమించి,— సహస్రార పద్మమనే వేయిరేకుల కమలంలో మనస్సును నిలిపి — చంచలత లేకుండా జ్ఞానాన్నే ఆశ్రయించి, — కోర్కెలను వివేకంతో పరిశీలించి నియంత్రిస్తే నిజమైన సుఖం లభిస్తుంది.

🌹 *చక్రాలను అధిగమించిన చిత్తమే సహస్రారానందాన్ని ఆస్వాదిస్తుంది*. 🌹🙏

****


015.

కర్మయోగులై చరియించు ఘనులకైన

ధర్మఫలము పొందు నిజము ధరణికైన

మర్మమేది? కాలమయము మనసుకైన

శర్మ విద్య ఫలము పద్యశాంతికైన

భావం: కర్మయోగులుగా నిస్వార్థంగా జీవించే మహనీయులకు ధర్మఫలం తప్పక లభిస్తుంది. ఇది ఈ భూమిపై శాశ్వతమైన సత్యం. అయితే కాలస్వరూపమైన మనస్సు యొక్క అంతర్మర్మాన్ని గ్రహించడం అత్యంత కష్టం. ఆ మర్మాన్ని తెలుసుకునే విద్యే నిజమైన శ్రేయస్సును ప్రసాదిస్తుంది. ఆ జ్ఞానం మనసుకు శాంతిని, పద్యానికి పరమార్థాన్ని అందిస్తుంది.

******

016


వేదపఠన నిత్య మహిమ విధి సమములు

పాదసేవల మర్మము వందనములు

నాదమన్నది సఖ్యతకు గమకములు

కాదగు ఫలము తప్పదులే క్రమములు

భావం:

వేదపఠనం నిత్యజీవితాన్ని ధర్మమార్గంలో నడిపించే మహత్తర సాధన. భగవత్‌పాదసేవలోని అంతరార్థాన్ని వినమ్ర వందనాల ద్వారా గ్రహించవచ్చు. నాదం సఖ్యతకు, సామరస్యానికి గమకంలా మారుతుంది. ప్రకృతి నియమం ప్రకారం చేసిన ప్రతి కర్మకు తగిన ఫలం తప్పక లభిస్తుంది; ఈ క్రమం ఎప్పటికీ మారదు.

******


017


రక్షణవిలువ సాధ్యము రమ్యతగను 

లక్షణములన్ని భక్తిగా లలిత మగును 

శిక్షణమనసు విధిగాను సీఘ్రమగును 

భక్షణ ననేదిలేకయు భజన యగును 


రక్షణ విలువ తెలిసిన జీవితం సౌందర్యవంతమవుతుంది.

మంచి లక్షణాలు భక్తితో అలంకరించబడితే వ్యక్తిత్వం లలితంగా, శోభనంగా మారుతుంది.

శిక్షణ పొందిన మనస్సు కర్తవ్యాన్ని త్వరగా గ్రహిస్తుంది.

భౌతిక భక్షణం కంటే దైవ భజన గొప్పదని సాధకుడు అనుభవిస్తాడు.

*****

118. గీ.

ప్రవర బలుకులన్ని శుభము ప్రతిభ బత్కు

నవని హితముగాంచ దలచి నయమున సత్కు

ర్తవ్య కార్యసంపదగను రమ్య బత్కు

నవవిధాన పూజల విద్య నమ్ము బత్కు ॥

భావం

ప్రవర బలుకులు (ఉత్తమమైన మాటలు) మనిషి ప్రతిభను, వ్యక్తిత్వాన్ని శోభింపజేస్తాయి.

ఎల్లప్పుడూ నూతన హితం, లోకక్షేమం కోరుతూ నయంతో ప్రవర్తించాలి.

కర్తవ్య నిర్వహణ జీవన సంపదకు మూలం; అది బ్రతుకును రమ్యంగా చేస్తుంది.

నవవిధ భక్తి, పూజా విధానాలు, విద్యలపై విశ్వాసం ఉంచిన జీవితం సార్థకమవుతుంది.

*****

119. గీ.

బద్రతా భావవిద్యల భాగ్యమనసు

ఛిద్ర ధర్మమర్మము గాంచ జీవమనసు

నిద్ర లేని జీవిగమన నీడమనసు

ముద్రతా గుణలక్ష్యము ముఖ్యమనసు ॥

భావం

భద్రతా భావం, విద్య కలిగిన మనస్సు భాగ్యవంతమవుతుంది.

జీవితం లోని లోపాలను (ఛిద్రాలను) గమనించి, ధర్మమర్మాన్ని గ్రహించే మనస్సే పరిపక్వమైనది.

మనస్సు ఎల్లప్పుడూ జాగరూకంగా జీవనగమనాన్ని అనుసరిస్తూ నీడవలె వెంట ఉంటుంది.

సత్గుణాల ముద్రను లక్ష్యంగా చేసుకున్న మనస్సే నిజమైన గొప్పదనం పొందుతుంది.


భద్రత విద్యతో మనసు వికసించు,

ధర్మమర్మంతో జీవితం వెలసించు;

జాగరూకతతో గమ్యం చేరించు,

సత్గుణముద్రతో మనిషిని నిలిపించు.

*****

020.గీ.

కలుగులన్ని పూడ్చి పొలము కరగు మందు

పలుగు పారపట్టి కదలు పగలు నందు

చేలల కర్షక లీలలు చిత్త మందు

వెలుగు రేఖలు వెదజల్లు వేకువందు


భావం

పొలంలోని గుంతలు, అసమానతలను సరిచేసి సాగుకు సిద్ధం చేస్తారు.

రైతు పలుగు (వ్యవసాయ పనిముట్టు) పట్టుకొని పగలంతా శ్రమిస్తాడు.

రైతు కృషి, చేలలోని పనులు మనసును ఆకట్టుకుంటాయి.

వేకువజామున సూర్యకిరణాలు వెదజల్లుతూ కొత్త ఆశలను నింపుతాయి.

*****

No comments:

Post a Comment